dr hab. Hanna Makurat-Snuzik, prof. UG
dr hab. Hanna Makurat-Snuzik, prof. UG
Językoznawczyni, filozofka i etyczka sztucznej inteligencji, szkoleniowiec kadry dydaktycznej, tłumaczka i poetka. Doktor habilitowana nauk humanistycznych z zakresu językoznawstwa (2019); uzyskała stopień doktora w dwóch dyscyplinach: językoznawstwo (2012) i filozofia (2024). Absolwentka czterech filologii (polonistyki, anglistyki, slawistyki, rusycystyki) oraz filozofii. Ukończyła również studia podyplomowe Sztuczna inteligencja w analizie danych. Jest autorką trzech książek autorskich oraz ponad 60 artykułów naukowych, a także kilkudziesięciu artykułów popularnonaukowych. Obecnie prowadzi interdyscyplinarne badania naukowe nad sztuczną inteligencją, łączące filozofię i lingwistykę oraz etyczne zastosowania narzędzi sztucznej inteligencji w dydaktyce akademickiej, badaniach naukowych i przekładzie. Inne podejmowane przez nią prace badawcze dotyczyły m.in. przekładoznawstwa, związków filozofii i tłumaczenia, dydaktyki, bilingwizmu, a także kaszubszczyzny. Hanna Makurat-Snuzik wykłada m.in. etykę i filozofię sztucznej inteligencji, jest także autorką asynchronicznego kursu dla studentów Uniwersytetu Gdańskiego pt. Sztuczna inteligencja w edukacji akademickiej.
Kontakt: hanna.makurat-snuzik@ug.edu.pl
Portfolio naukowe: www.makurat-snuzik.com
Wykształcenie
STOPNIE NAUKOWE
2019: Stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie językoznawstwo na podstawie osiągnięcia pt. Problemy przekładu na język zdominowany. Obcość w tłumaczeniu rozpatrywana w kontekście nierównej pozycji języka wyjściowego i docelowego. Na przykładzie translacji dzieł literatur słowiańskich na język kaszubski.
2024: Stopień doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie filozofia na podstawie rozprawy pt. Przekład w relacji do tekstu wyjściowego i do rzeczywistości pozajęzykowej. Wybrane ontologiczne i epistemologiczne aspekty tłumaczenia. Ukończenie Studiów Doktoranckich z Filozofii (2017-2024). Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Gdański.
2012: Stopień doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie językoznawstwo na podstawie rozprawy pt.: Jinterferencjowé przejinaczi ù bilingwalnëch lëdzy w kaszëbsczi spòlëznie, obronionej z wyróżnieniem. Ukończenie Filologicznych Studiów Doktoranckich (2006-2011), Wydział Filologiczny, Uniwersytet Gdański.
TYTUŁY MAGISTRA I LICENCJATA
2019-2021: Filologia angielska. Tytuł magistra. 2-letnie MSU. Wydział Filologiczny, Uniwersytet Gdański.
2017-2019: Filologia angielska. Tytuł licencjata. 3-letnie studia licencjackie. WSB w Gdańsku.
2012-2015: Filozofia. Tytuł magistra. 2-letnie MSU. Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Gdański.
2006-2009, 2014: Filologia rosyjska. Tytuł licencjata. 3-letnie studia licencjackie. Wydział Filologiczny, Uniwersytet Gdański.
2008-2012: Filozofia. Tytuł licencjata. 3-letnie studia licencjackie. Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Gdański.
2008-2010: Slawistyka. Tytuł magistra. 2-letnie MSU. Wydział Filologiczny, Uniwersytet Gdański.
2005-2008: Slawistyka. Tytuł licencjata. 3-letnie studia licencjackie. Wydział Filologiczny, Uniwersytet Gdański.
2001-2006: Filologia polska. Tytuł magistra. 5-letnie studia magisterskie. Wydział Filologiczno-Historyczny, Uniwersytet Gdański.
STUDIA PODYPLOMOWE
2025-2026: Sztuczna inteligencja w analizie danych. Ukończenie studiów podyplomowych. Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.
2016-2017: Nauczanie języka polskiego jako obcego. Ukończenie studiów podyplomowych. WSB w Gdańsku.
Wybrane projekty badawcze
2025: Projekt badawczy pt. Analiza socjograficzna dotyczącej społeczności językowo-kulturowych w Polsce
W 2025 r. Hanna Makurat-Snuzik kierowała interdyscyplinarnym zespołem realizującym projekt badawczy, w ramach którego została zaprojektowana aplikacja oparta na lokalnych i chmurowych modelach sztucznej inteligencji, za pomocą której zostało przebadanych 118639 wniosków w konkursach o dotacje publiczne w ramach programów ogłoszonych w latach 2015-2025 przez MSWiA, MKiDN, MRiRW i jednostki podległe. Systemy sztucznej inteligencji służyły do szybkiego przetwarzania dużych ilości danych z poufnej dokumentacji przekazanej z ministerstw i jednostek podległych, z zachowaniem przepisów RODO i AI Act, a dane pozyskane z użyciem modeli sztucznej inteligencji były weryfikowane poprzez wgląd do treści dokumentów. Podłożem ideowym badań było założenie, że każdy język stanowi wartość autoteliczną i jako taki powinien podlegać ochronie, ponieważ jego użycie umożliwia rodzimym użytkownikom wyrażenie tożsamości. Wspieranie języków było rozpatrywane przez pryzmat finansowanych instytucjonalnie działań o charakterze kulturowym, w ramach których język jest używany. Przyjęta metoda umożliwiła zbadanie sytuacji 28 języków i odmian językowych tradycyjnie używanych na terytorium Polski takich, jak: białoruski, czeski, litewski, niemiecki, ormiański, rosyjski, słowacki, ukraiński, jidysz, hebrajski, karaimski, łemkowski, romski, tatarski, kaszubski (ochrona tych języków wynika z przepisów Ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym), śląski, wilamowski, gruziński, grecki, dolnołużycki, górnołużycki, polski język migowy (języki starające się o włączenie do ustawy z 6 stycznia 2005 r.), małopolski, wielkopolski, mazowiecki, polszczyzna kresowa, dialekty mieszane różnojęzyczne, dialekty miejskie mieszane różnojęzyczne (polskie dialekty). W ramach projektu wieloaspektowo zbadano poziomy wsparcia finansowego otrzymanego przez poszczególne języki, z wyodrębnieniem form ochrony i typów działań kulturowych, w których języki były używane, co umożliwiło przygotowanie raportu badawczego dotyczącego wspierania różnorodności językowej w Polsce, dostępnego na stronie: www.irjr.pl/raport-badawczy, oraz rekomendacji dla Instytutu Różnorodności Językowej RP.
Projekt badawczy został zrealizowany na Uniwersytecie Gdańskim przez zespół w składzie: dr hab. Hanna Makurat-Snuzik, prof. UG (kierownik zespołu badawczego), dr Anna Muś, prof. UŚ (członek zespołu), dr inż. Bartosz Muczyński z Politechniki Morskiej w Szczecinie (członek zespołu), dr Xymena Bukowska z Uniwersytetu Civitas (członek zespołu), dr Anna Irasiak, prof. UJD (członek zespołu). Projekt został sfinansowany ze środków Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej w ramach badań zleconych, przyznane środki: 90.000 zł.
2025: Ukryta Kolekcja. Internetowa baza literatury tłumaczonej w Polsce od 1918 roku
W 2025 r. Hanna Makurat-Snuzik była wykonawcą w projekcie badawczo-wdrożeniowym pt. Ukryta Kolekcja. Internetowa baza literatury tłumaczonej w Polsce od 1918 roku, realizowanym przez Centrum Badań Przekładoznawczych Uniwersytetu Jagiellońskiego w ramach projektu flagowego Digital Humanities Lab UJ we współpracy z Biblioteką Narodową. W ramach projektu dokonała merytorycznej weryfikacji danych bibliograficznych dotyczących książek przekładanych z języka kaszubskiego na język polski i publikacji książkowych dwujęzycznych kaszubsko-polskich oraz przeprowadziła kwerendę biblioteczną w celu uzupełnienia i poprawy informacji w bazie danych. Efektem projektu jest narzędzie dla badaczy przekładu w formie bazy metadanych publikacji, obejmującej przekłady książkowe na język polski z lat 1918-2025. Kierownikiem projektu była dr Agnieszka Podpora; opiekę merytoryczną sprawowała dr hab. Magda Heydel, prof. UJ.
Wkład w szkolenie kadr i instytucjonalne wdrażanie rozwiązań sztucznej inteligencji zgodnie z regulacjami AI Act
Hanna Makurat-Snuzik jest w Uniwersytecie Gdańskim zaangażowana w prace na rzecz instytucjonalnego wdrażania rozwiązań sztucznej inteligencji w sposób etyczny i zgodny z regulacjami prawnymi AI Act. Jest członkiem komisji zajmującej się przygotowywaniem regulacji dotyczących etycznego wykorzystywania narzędzi sztucznej inteligencji na UG. Przeprowadziła łącznie (w języku polskim i angielskim) więcej niż 70 autorskich szkoleń dotyczących sztucznej inteligencji – w Uniwersytecie Gdańskim, w tym w ramach Centrum Doskonalenia Dydaktycznego i Tutoringu UG, oraz na zlecenia instytucji zewnętrznych. Stworzyła również własne rozwiązania edukacyjne, wykorzystujące narzędzia sztucznej inteligencji w celu kształtowania postaw etycznych wobec technologii sztucznej inteligencji.
Oprócz etycznego wdrażania rozwiązań sztucznej inteligencji w środowisku akademickim Hanna Makurat-Snuzik prowadzi autorskie szkolenia metodyczne dla kadry dydaktycznej w Centrum Doskonalenia Dydaktycznego i Tutoringu UG.
Działalność ekspercka i wykłady gościnne
Hanna Makurat-Snuzik działa w zespole eksperckim zajmującym się etycznym wykorzystywaniem narzędzi sztucznej inteligencji w procesie dydaktycznym UG. Współprowadziła również interdyscyplinarny kurs dotyczący sztucznej inteligencji skierowany do pracowników akademickich różnych uczelni.
Była ponadto ekspertką Ministerstwa Edukacji Narodowej (2016–2017), współpracownikiem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w Warszawie (2009–2020). Była egzaminatorką na państwowych egzaminach certyfikatowych z języka polskiego jako obcego (2018–2022); w 2021 r. została wpisana na listę egzaminatorów uprawnionych do pełnienia funkcji przewodniczących komisji egzaminacyjnych na egzaminach certyfikatowych z języka polskiego jako obcego.
Prowadziła wykłady gościnne na różnych uczelniach w kraju i za granicą, m.in. na Uniwersytecie w Breście, na Uniwersytecie Friedricha Schillera w Jenie, na Uniwersytecie w Lipsku, na Uniwersytecie Karola w Pradze.
Wybrane publikacje
Artykuły naukowe:
Makurat-Snuzik, Hanna. 2025. Philosophical Foundations for 4C-oriented Early Childhood Education in the Context of Artificial Intelligence. Elementary Education in Theory and Practice. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, tom 20, nr 3 (78), 29-42.
Makurat-Snuzik, Hanna. 2024. Interdisciplinary Investigations at the Intersection of Philosophy and Translation Studies. Między Oryginałem a Przekładem, nr 1 (63), 9-33.
Makurat-Snuzik, Hanna. 2023. Jacquesa Derridy kategoria nieobecności odniesiona do pisma jako antycypacja komunikacji wirtualnej. Świat i Słowo. World and Word, nr 41 (2), 309-324.
Makurat-Snuzik, Hanna. 2024. Hybrydowa natura przekładu jako droga wzbogacenia zasobów językowych i stymulowania rozwoju mikrojęzyków. Na przykładach tłumaczeń na język kaszubski i śląski. Przekładaniec, tom 49 Mikrojęzyki. Redaktor naczelna Magda Heydel, redaktorki numeru Renata Makarska i Hanna Makurat-Snuzik, 52-75.
Makurat-Snuzik, Hanna. 2022. Foreign Language Teaching Applied to Kashubian as a Chance for its Survival in the Globalised World. Roczniki Humanistyczne, t. 70, nr 10, 95-110.
Autorskie i współautorskie książki naukowe:
Hanna Makurat-Snuzik (2019), Problemy przekładu na język zdominowany. Obcość w tłumaczeniu rozpatrywana w kontekście nierównej pozycji języka wyjściowego i docelowego. Na przykładzie translacji dzieł literatur słowiańskich na język kaszubski, Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Adela Kożyczkowska, Hanna Makurat, Renata Mistarz, Tomasz Rembalski. 2017. Teoretyczne konteksty edukacji kaszubskiej z programem nauczania, Gdynia, Region.
Hanna Makurat. 2016. Gramatika kaszëbsczégò jãzëka, Gdańsk, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie.
Hanna Makurat. 2014. Interferencjowé przejinaczi w gôdce bilingwalny spòlëznë Kaszub, Gdańsk, Instytut Kaszubski.
Raporty badawcze:
Makurat-Snuzik, Hanna, Muś, Anna, Muczyński, Bartosz, Bukowska, Xymena, Irasiak, Anna. 2025. Różnorodność językowa w Rzeczypospolitej Polskiej. Raport badawczy, 15 grudnia 2025 r. Raport wykonany w ramach projektu pt. Analiza socjograficzna społeczności językowo-kulturowych w Polsce. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej, https://irjr.pl/wp-content/uploads/2026/01/Raport-badawczy_Roznorodnosc-jezykowa.pdf
Makurat-Snuzik, Hanna, Muś, Anna. 2025. Rekomendacje dla Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wyników badań zawartych w raporcie pt. „Różnorodność językowa w Rzeczypospolitej Polskiej. Raport badawczy”, 15 grudnia 2025 r. Rekomendacje wykonane w ramach projektu pt. Analiza socjograficzna społeczności językowo-kulturowych w Polsce. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej. Maszynopis.