Archiwum konferencji i zdarzeń naukowych | Wydział Filologiczny

24 marca 2010 r.

Międzynarodowy Festiwal Literatur Europejski Poeta Wolności

W ramach Międzynarodowego Festiwalu Literatury "Europejski Poeta Wolności", którego partnerem był Wydział Filologiczny Uniwersytetu Gdańskiego, na naszym Wydziale w środę 24 marca 2010 r. odbyło się spotkanie dwóch polskich poetów różnych pokoleń, laureatów m.in. Nagrody Fundacji im. Kościelskich: trójmiejskiego poety Tadeusza Dąbrowskiego z poetą Nowej Fali - Ryszardem Krynickim. Uczestnicy mieli okazję obejrzeć autobiograficzny pokaz slajdów i wysłuchać najnowszych wierszy Ryszarda Krynickiego w jego interpretacji. Wierszy, które dążą do maksymalnej krystalizacji i ascezy:
- Mam kłopot z językiem polskim, czasem jest ubogi, czasem nieprecyzyjny. To w jaki sposób piszę jest próbą odcięcia się od wszystkiego, co nie ma znaczenia - wyznał poeta. Pytany o powinność poezji powiedział: - Poezja ma jeden obowiązek musi być prawdziwa.
Tego samego dnia wykład zatytułowany "Różnorodność europejska dziś i jutro" wygłosił  filozof, historyk i eseista prof. dr hab. Krzysztof Pomian:
- Faktem jest, że trudno zjednoczyć ten patchwork, gdyż w Europie tendencje unifikujące, są równie silne, jak tendencje różnicujące - mówił prof. Krzysztof Pomian. - Z drugiej jednak strony po raz pierwszy Europa nie jest podzielona na dwa obozy, a 65 lat pokoju pokazuje, że nastąpiło ujednolicenie polityczne i ideologiczne, a także totalne rozbrojenie myślowe i mentalne. Perspektywa wojny w Europie przestała istnieć. Ujednolicenie zatem jest faktem. Faktem, który nie zagraża jednak kulturowej różnorodności naszego kontynentu. Każdy proces jednoczeniowy niesie bowiem ze sobą procesy różnicujące.
W piątek 26 marca 2010 r. na Wydziale Filologicznym odbyło się spotkanie z Jiřim Grušą, czeskim poetą, pisarzem, tłumaczem, w 1968 roku jedną z najważniejszych postaci Praskiej Wiosny, ambasadorem tytularnym Czech w Niemczech i w Wiedniu, w latach 2004-2009 prezydentem międzynarodowego PEN Clubu. Spotkanie poprowadził dziennikarz i tłumacz Andrzej Jagodziński. Utwory Jiřiego Grušy można przeczytać w "Literaturze na Świecie" z 12 listopada 2008 roku. W Polsce wydana została także w 1887 roku, w II obiegu, jego powieść zatytułowana Kwestionariusz (I wyd. oficjalne 2003). Gruša jest także autorem napisanej po niemiecku, książki Czechy. Instrukcja obsługi, która jest kulturowym przewodnikiem po Czechach i miejmy nadzieję, że zostanie przetłumaczona na język polski.
- Całe moje życie było polemiką z nacjonalizmem i socjalizmem - mówił Jiři Gruša. - Z nacjonalistycznym, herderowskim twierdzeniem, że język jest duszą narodu oraz z komunistyczną doktryną, że dół jest na górze. Doświadczyłem tego w Czechach, gdzie raz można było siedzieć w wiezieniu, innym razem być ministrem. Niejako z zemsty na Czechach zacząłem pisać niektóre swoje utwory po niemiecku.
W ramach konkursu poetyckiego Międzynarodowego Festiwalu "Europejski Poeta Wolności" na Wydziale Filologicznym odbyły się spotkania z kandydatami i znanym od piątku 26 marca 2010 laureatem nagrody, którym został białoruski poeta Uładzimir Arłoŭ.
Relacja Anna Malcer-Zakrzacka
Galeria zdjęć ze spotkań w ramach festiwalu "Europejski Poeta Wolności" na Wydziale Filologicznym. Kliknij zdjęcie poniżej.
Szczegóły. Patrz więcej.
Ramowy program Międzynarodowego Festiwalu Literatury "Europejski Poeta Wolności" 21-26 marca 2010.
W ramach konkursu poetyckiego Międzynarodowego Festiwalu "Europejski Poeta Wolności" na Wydziale Filologicznym odbyły się spotkania z kandydatami i znanym od piątku 26 marca 2010 laureatem nagrody, którym został ukraiński poeta Uładzimir Arłoŭ:
We wtorek 23 marca 2010 r.
11.15 - Spotkanie z cypryjskim poetą Androsem Zamenidisem Organizator: Katedra Filologii Klasycznej.
W środę 24 marca 2010 r.
10.30 - Spotkanie z białoruskim poetą Uładzimirem Arłoŭwem - laureatem I edycji Festiwalu. Organizator Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej.
W czwartek 25 marca 2010 r.
10.00 - Spotkanie ze słowackim poetą Ivanem Štrypką i jego tłumaczem Zbigniewem Machejem. Organizator Instytut Filologii Polskiej.
11.30 - Spotkanie z słoweńskim poetą Primožem Čučnikiem i jego tłumaczami Adamem Wiedemannem i Maciejem Olszewskim. Organizator Katedra Slawistyki.
13.00 Spotkanie z serbską poetką Marią Knežević. Organizator Katedra Slawistyki.

Wykład Krzysztofa Czyżewskiego został odwołany przez Organizatora Festiwalu Europejski Poeta Wolności (z przyczyn niezależnych od Wydziału Filologicznego). W imieniu organizatorów osoby zainteresowane, które przybyły na wykład, serdecznie przepraszamy.

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Import Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 15:07
Data publikacji: pon., 15.03.2010 r., 0:00

3 marca 2010

Poetyka alternatywna profesora Edwarda Balcerzana
a translatoryka

Wykład profesora Edwarda Balcerzana, z poznańskiego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, autora m.in. słynnej monografii zatytułowanej Tłumaczenie jako wojna światów, poświęcony dziełu literackiemu, rozumianemu jako model świata jednojęzycznego lub dwu(wielo)języcznego odbył się w środę 3 marca 2010 r. o godz. 10.00 w Bibliotece Uniwersytetu Gdańskiego. Wykład z pogranicza językoznawstwa, teorii literatury i translatoryki był znakomitym pretekstem do wręczenia studentom nagród w IV edycji Konkursu Translatorycznego organizowanego przez Zakład Translatoryki Instytutu Anglistyki.
Komisja konkursowa w składzie prof. UG dr hab. Wojciech Kubiński, dr Łucja Biel, dr Olga Kubińska i dr Justyna Giczela-Pastwa wyłoniła następujących zwycięzców:
Kategoria przekład specjalistyczny:
  • 1. miejsce: Małgorzata Kasprowicz (1 rok MA)
  • 2. miejsce: Barbara Koturbasz (3 rok BA)
  • 3. miejsce: Lucyna Wierzbowska (2 rok MA)
 Kategoria przekład literacki:
  • 1. miejsce: Maciej Pawlak (2 rok BA)
  • 2. miejsce: Monika Cannon, (2 rok BA), English Unlimited
  • 3. miejsce: Stanisław Świgoń (2 rok MA)

Galeria zdjęć z uroczystości i wykładu. Kliknij zdjęcie.

Laureaci mieli przyjemność odebrać nagrody z rąk prof. dr hab. Edwarda Balcerzana, dr Urszuli Patockiej-Sigłowy, prodziekan ds. studenckich Wydziału Filologicznego oraz władz Zakładu Translatoryki i Instytutu Anglistyki: prof. UG, dr hab. Wojciecha Kubińskiego, dr Olgi Kubińskiej oraz dr Łucji Biel. Wykład prof. Balcerzana zainaugurował jego współpracę z gdańską anglistyką. W najnowszej edycji studiów podyplomowych na kierunku Translatoryka studenci będą mogli wysłuchać cyklicznych wykładów profesora. Naprawdę warto!

Edward BalcerzanProfesor Emeritus Uniwersytetu im. A. Mickiewicza. Wybitny przekładoznawca, teoretyk i krytyk literatury, poeta i prozaik. Tłumacz poezji, m.in. Borysa Pasternaka i Giennadija Ajgiego. Autor licznych prac, w tym antologii Pisarze polscy o sztuce przekładu 1440-2005 (Poznań, 2007) oraz wydanej niedawno monografii Tłumaczenie jako wojna światów (Poznań, 2009).

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Import Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 15:07
Data publikacji: śr., 03.03.2010 r., 0:00

8 marca 2010 r.

Dzień kobiet

Z męskiego punktu widzenia

Konferencja - niespodzianka z okazji Dnia Kobiet - odbyła się, w stulecie tego święta, 8 marca 2010 na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego. W okolicznościowej sesji zatytułowanej Z męskiego punktu widzenia udział wzięli najwięksi koneserzy płci niewieściej, którzy zaprezentowali to, co mają najcenniejszego czyli płody męskich umysłów. Na wyżyny poznawczych możliwości wspięli się kolejno, zgodnie z wolą licznie zgromadzonej żeńskiej publiczności: dr Maciej Dajnowski, prof. UG, dr hab. Andrzej Ceynowa, prof. dr hab. Jerzy Limon, dr Tomasz Swoboda, prof. UG, dr hab. Wojciech Owczarski i prof. UG, dr hab. Stanisław Rosiek, a i tak jak refren powtarzała się Wittgensteinowska maksyma: - To, o czym w o ogóle nie jesteśmy w stanie mówić, o tym powinniśmy zmilczeć...
Na przykład Dziekan Wydziału Filologicznego, prof. Andrzej Ceynowa głowił się: - Czy kobieta jako taka w ogóle istnieje, a jeśli istnieje, to jaka? Kobieta, to problem, który dobrze, aby był wreszcie rozwiązany... dlatego - deklarował Dziekan - proponuję złożenie do Unii Europejskiej wniosku o grant badawczy na ten temat kobiety Na taki wieloletni projekt naukowy trzeba z góry założyć ogromny budżet.
Następnie o wiodącej roli kobiet w epoce Szekspira, mówił wytrawny znawca zarówno kobiet, jak i Szekspira prof. dr hab. Jerzy Limon. Prawdziwie zabłysnął, trzymając publiczność w szachu do końca swojego wykładu, dr Tomasz Swoboda referatem zatytułowanym Kobieta - Bóg ukryty.  Rzecz nie do opisania... Natomiast absolutnie feministyczną i niemal genderową interpretację ludowej przyśpiewki Siała baba mak, nie widziała jak z wrodzoną swadą przedstawił prof. UG, dr hab. Wojciech Owczarski. Na deser, rzec można, w głąb kobiecego ciała, używając ze znawstwem anatomicznego modelu Ciała kobiety wraz z objaśnieniem, wszedł z przeraźliwą wnikliwością prof. UG, dr hab. Stanisław Rosiek.
Kuratorami konferencji byli (nieodżałowany nieobecny) prof. dr hab. Zbigniew Majchrowski oraz prof. UG, dr hab. Wojciech Owczarski z Zakładu Antropologii Literatury i Krytyki Artystycznej Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Gdańskiego.
Relacja Anna Malcer-Zakrzacka
Galeria zdjęć z obchodów Dnia Kobiet na Wydziale Filologicznym UG. Kliknij zdjęcie.
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Import Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 15:07
Data publikacji: pon., 01.03.2010 r., 0:00

31 maja - 1 czerwca 2010 r.

Ogólnopolska konferencja naukowa

Dwudziestolecie mniej znane. O kobietach piszących w latach 19181939

odbyła się na Wydziale Filologicznym UG w dniach 31 maja – 1 czerwca 2010 r.
Zakład Antropologii Literatury i Krytyki Artystycznej Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego, Interdyscyplinarne Koło Naukowe Doktorantów FSD UG oraz Koło Naukowe Gender Studies UG zorganizowały konferencjię pt. „Dwudziestolecie mniej znane. O kobietach piszących w latach 1918–1939”. Konferencja adresowana była do studentek/ów, doktorantek/ów, pracowniczek/-ów naukowych oraz wszystkich osób zajmujących się historią kobiet piszących. Konferencja jest pomyślana jako pierwsza z cyklu, w ramach którego chcemy odzyskać zapomniane głosy, odkrywać i poddawać analizie niesłusznie zapomnianą dwudziestowieczną twórczość.

Ogólnopolska konferencja naukowa

Dwudziestolecie mniej znane. O kobietach piszących w latach 19181939

odbyła się na Wydziale Filologicznym UG w dniach 31 maja – 1 czerwca 2010 r.
Zakład Antropologii Literatury i Krytyki Artystycznej Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego, Interdyscyplinarne Koło Naukowe Doktorantów FSD UG oraz Koło Naukowe Gender Studies UG zorganizowały konferencjię pt. „Dwudziestolecie mniej znane. O kobietach piszących w latach 1918–1939”. Konferencja adresowana była do studentek/ów, doktorantek/ów, pracowniczek/-ów naukowych oraz wszystkich osób zajmujących się historią kobiet piszących. Konferencja jest pomyślana jako pierwsza z cyklu, w ramach którego chcemy odzyskać zapomniane głosy, odkrywać i poddawać analizie niesłusznie zapomnianą dwudziestowieczną twórczość.
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Import Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 15:07
Data publikacji: pon., 01.03.2010 r., 0:00

25 lutego 2010 r.

Podsumowanie roku Juliusza Słowackiego

„Słowacki – replay”

Miniony rok był „Rokiem Słowackiego”. Podsumowaniem obchodów roku wieszcza była konferencja zatytułowana „Słowacki – replay”, która odbyła się 25 lutego 2010 r. w sali 1.43 na Wydziale Filologicznym UG w godz. 9.00-15.00.
Organizatorzy: Instytut Filologii Polskiej UG oraz Koło Naukowe Teoretyków Literatury UG.
Galeria zdjęć z konferencji. Kliknij zdjęcie.
Program konferencji. Patrz więcej.

Uczestnicy i tematy wystąpień:

  • prof. dr hab. Jan Ciechowicz „Słowacki teatralny (na przykładzie Kordiana)”.
  • prof. dr hab. Ewa Nawrocka „Słowacki we Wrocławiu”.
  • prof. dr hab. Kwiryna Ziemba „Juliusz Słowacki wobec narodów dawnej Rzeczypospolitej”.
  • prof. dr hab. Zbigniew Majchrowski „Topografia emocjonalna w listach Słowackiego do matki”.
  • prof. dr hab. Ewa Graczyk „Przestrzeń pożądania i miłości w Fantazym”.
  • prof. dr hab. Wojciech Owczarski „Sny srebrne, sny złote. Słowacki w objęciach Morfeusza”.
  • dr Zbigniew Kaźmierczyk „Estetyczne aspekty gnozy Juliusza Słowackiego”.
  • dr Iwona Łapińska „Problem zła a idea powszechnego zbawienia w twórczości Słowackiego”.
  • dr Bolesław Oleksowicz „Żółtawoblade białe rękawiczki Słowackiego”.
  • dr Mirosława Modrzewska „Konteksty kulturowe tłumaczenia Beniowskiego”.
  • mgr Anna Jazgarska „Patrzący, widziane. Itinerarium”.
  • Magda Zellent „Pocztówka z Neapolu”.
  • Anna Dobrowolska „W poszukiwaniu kwintesencji. Cztery żywioły w liryce mistycznej Słowackiego”.
  • Piotr Maksymowicz „Sen srebrny Salomei jako <<pasja>> Juliusza Słowackiego”.
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Import Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 15:07
Data publikacji: czw., 25.02.2010 r., 0:00

3 lutego 2010 r.

Humanistyka dziś: ciągłość i przemiany

Wykład prof. dr hab. Ryszarda Nycza z Uniwersytetu Jagiellońskiego Humanistyka dziś: ciągłość i przemiany odbył się w środę 3 lutego 2010 r. Spotkanie zorganizowały: Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza i Zakład Teorii Literatury Instytutu Filologii Polskiej Wydziału Filologicznego UG.
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Import Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 15:07
Data publikacji: śr., 27.01.2010 r., 0:00

Styczeń 2010

Satyry Janusza Szpotańskiego

w Bibliotece Wirtualnej Literatury Polskiej UG

 

Satyryczne wiersze i poematy Janusza Szpotańskiego ukazały się w Bibliotece Literatury Polskiej w Internecie. Inicjatorem publikacji jest wybitny językoznawca prof. dr hab. Zygmunt Saloni. Darowiznę przekazał znakomity pisarz Antoni Libera (właściciel praw autorskich). Bibliotekę Literatury Polskiej w Internecie stworzył i prowadzi prof. UG, dr hab. Marek Adamiec z Katedry Kulturoznawstwa Wydziału Filologicznego UG.

Ten dar zobowiązuje do przypomnienia sylwetki Janusza Szpotańskiego – jednego z nielicznych prawdziwie antykomunistycznych poetów, autora najbardziej znanych utworów drugiego obiegu w PRL m.in. Gęgaczy i Cichych, Carcy i zwierciadła, Towarzysza Szmaciaka.
Janusz Szpotański był pisarzem, który absurd i głupotę zabijał ostrą, bezkompromisową satyrą, umysłem niezależnym. Jako jeden z niewielu nie uległ pokusom socu, nie zniewolił umysłu i zapłacił za to osobistą cenę:
- Był dla nas wzorem niezależności i punktem odniesienia, umysłem niezawisłym, swoistym drogowskazem, a przy tym źródłem nadziei, ozdrowieńczego śmiechu i siły w zmaganiach z absurdem i nikczemnością świata – pisze Antoni Libera we wstępie do wydania Gnoma, Carycy i Szmaciaka (2008).
Za debiut w roli poety-satyryka Janusz Szpotański zapłacił wyrokiem trzech lat więzienia. Wyrok za niezależne słowo zapadł w 1966 r. Uzasadnienie brzmiało „rozpowszechnianie fałszywych wiadomości o stosunkach społeczno-politycznych w PRL”.
W tym roku minęła 80. rocznica jego urodzin.

Autorytet „z rynsztoka”

 
Autorytet, który absurd i głupotę zabijał ostrą, bezkompromisową satyrą – umysł niezależny. Autorytet, o którym niewątpliwe autorytety mówią, że był jednym z niewielu, którzy nie ulegli pokusom socu, nie zniewolili umysłu i zapłacili za to osobistą cenę: - Janusz Szpotański [...] był dla nas wzorem niezależności i punktem odniesienia, umysłem niezawisłym, swoistym drogowskazem, a przy tym źródłem nadziei, ozdrowieńczego śmiechu i siły w zmaganiach z absurdem i nikczemnością świata” – napisał Antoni Libera we wstępie do tomu Gnom – Caryca – Szmaciak. (Wydawnictwo LTW, Łomianki 2007).
Kim był ów jeden z nielicznych prawdziwie antykomunistycznych poetów, pisarz, który sam siebie nazywał „Soc-Villonem”, autor tzw. opery Cisi i Gęgacze oraz satyr będących wnikliwą analizą tyranii i tryumfu ciemnoty m.in. Carycy i zwierciadła i Towarzysza Szmaciaka?
Utwory Janusza Szpotańskiego należały do najbardziej znanych utworów drugiego obiegu czasów PRL. Za debiut literacki zapłacił wyrokiem trzech lat więzienia. Uzasadnieniem było: „rozpowszechnianie fałszywych wiadomości o stosunkach społeczno-politycznych w PRL”. Opisany przez niego Gnom, (towarzysz Gomułka), grzmiał w przemówieniu (transmitowanym w radiu i telewizji): „to reakcyjny utwór ziejący sadystycznym jadem nienawiści do naszej partii. Utwór ten zawiera jednocześnie pornograficzne obrzydliwości, na jakie zdobyć się może człowiek tkwiący w zgniliźnie rynsztoka, człowiek o moralności alfonsa”.
Wyrok zapadł w 1966 roku:
- Gdy spotkałem Szpota po wyjściu z więzienia był już dla mnie autorytetem – wspomina prof. Zygmunt Saloni. – To doświadczenie go nie złamało. W publiczność strzelił Carycą! Trzymają go ponad dwa lata w więzieniu, myślałem, a on pokazuje dalej, że ma ich w dupie. I tak pisze o ZSRR w roku 1974! Cóż za przenikliwość. Bredzą o wolności, nowym jutrze, wielkim świecie, a w praktyce jak rozmawiają z prostym ludem: „Batem, batem, batem!”
Cisi i Gęgacze - „opera” napisana ad hoc, dla zabawy i uciechy przyjaciół była opisem gry „Gęgaczy” (rewizjonistycznej warszawskiej inteligencji) z „Cichymi” (przedstawicielami organów śledzenia i ścigania PRL). W tradycji literackiej nosiła znamiona romantycznej, rewolucyjnej twórczości Mickiewicza, nad którą unosił się duch filomacki, jak choćby w Hymnie Gęgaczy (według wzoru z opery Straszny dwór z czytelną, w tytule, aluzją do Krakowiaków i Górali):
Nie masz Cichych w naszej chacie
wolny nasz gęgaczy stan,
śmiało gęgaj, miły bracie,
politycznych żądaj zmian. [...]
Nas nie strwożą knuta świsty,
nas nie strwoży kajdan brzęk,
Dalej, bracia, piszmy listy
niech rozbrzmiewa wolny gęg!
Następnie Caryca i zwierciadło to bezlitosna satyra na mentalność totalitaryzmu sowieckiego, w jego breżniewowskim wydaniu. Tytułowa Caryca powiada bowiem:
Bo nic nie wzrusza tak Zachodu,
jak szum frazesów o wolności,
Możesz pół świata zakuć w dyby,
strzelać w tył głowy, łamać kości,
ale bredź przy tym o ludzkości,
o Lepszym Jutrze, o Wielkim Świcie,
a wyjdziesz na tym znakomicie! [...]
Na czarne – „ białe” mówić nada,
bo to przemawia do Zapada;
na knuty, kaźnie i tortury –
że to gumanne manikry.
Następny poemat trzyczęściowy Towarzysz Szmaciak były obrazem słabości władzy na każdym jej szczeblu i marionetkowości jej poczynań:
- Stan wojenny. Mało kto widział jego groteskowe, niepoważne wymiary – mówi prof. Zygmunt Saloni. – A Szpot widział. I opublikował ten utwór (Szmaciak w mundurze, czyli wojna pcimska)pod własnym nazwiskiem. Władza była słaba, a Szpot był niereformowalny.
Jego „nihilistyczna” młodość Szpota upłynęła na „wnikliwej obserwacji dookolnej rzeczywistości socu”. Samorodna twórczości, którą zaowocowała, stanowiła, podobnie jak u Mrożka, jednostkę pomiaru stopnia odchylenia PRL-owskiej rzeczywistości od norm zdrowego rozsądku i zasad przyzwoitości, stanowiła także, jak sądzę, odważną diagnozę sytuacji politycznej i związanych z nią podziałów społecznych. Jej próbkę znajdziemy w I i II arii Rotmistrza z „opery”:
Dawniej, gdyś nadstawiał uszy,
miało to smak prostytucji.
Dzisiaj rządzi się i puszy
Cichy w każdej instytucji. […]
Gdy chcesz złą odmienić dolę,
jeśli chcesz dostatnio żyć,
to służbowy bierz pistolet,
albo się doszczętnie z g n i d ź!
lub w Towarzyszu Szmaciaku:
A młodość twoja? Nie górna i chmurna,
lecz przede wszystkim ponura i durna.
Jeszcze cię teraz chwytają wymioty,
gdy ZMP-owskie wspominasz bełkoty,
Wysoko świeci stalinowskie słonko,
wciąż na trybunę straszne typy włażą,
z owadzim okiem i pryszczatą twarzą,
krzyczą, byś walczył z kułakiem i stonką.
Szpotańskiego zdumiewała pozbawiona wszelkich zasad, w tym lojalności, mentalność towarzyszy. W swoim pierwszym poemacie niezwykle trafnie wyłuskał zasadę tę zasadę socu, która brzmiała: „Gdy słabnie intelekt i wola, socjalizm osiąga swój cel”.
Lektura Wstępu do teorii marksizmu, stanowiąca w czasach stalinowskich przepustkę na studia na Uniwersytecie Warszawskim (przymusowo rusycystyczne), wprawiła go w zdumienie i przerażenie:
– Jak to możliwe, iż, podobne szalbierstwo, uwłaczające godności ludzkiego umysłu, święci oto takie tryumfy, i to nie tylko u obłąkanych Kacapów oraz w krajach przez nie podbitych, lecz i w wielu miejscach świata cywilizowanego - pytał.
O irracjonalizmie marksizmu mówił także w wywiadzie redaktorom jego Zebranych utworów poetyckich Antoniemu Liberze i Zygmuntowi Saloniemu (Wydawnictwo Puls, Londyn 1990):
- Jak można uważać marksizm za doktrynę racjonalistyczną? Albo teoryjki profesora Rosenberga?! Przecież to jest właśnie czystej wody irracjonalizm, czy jeszcze lepiej – pseudoracjonalizm, czyli taki irracjonalizm, który udaje, że jest racjonalizmem. […] Rozum, prawdziwy Rozum, Rozum kartezjański nigdy nie prowadził i nie doprowadzi do tego rodzaju absurdów.
Podczas studiów, których z przyczyn politycznych nie ukończył, Szpotański świadomie nie uległ pokusie życia ułatwionego, studiowania „na niby”:
– On wtedy na przekór tej szkole duchowego paczenia, łamania charakterów i jałowienia umysłów, sam sobie narzucił rygor i program zdobycia wiedzy – pisze Antoni Libera. – Miał niebywałą wiedzę – jak gdyby wszystko przeczytał. A przecież, w gruncie rzeczy, był prawie samoukiem.
I później mimo ciągłej inwigilacji Szpot nie zaprzestał swojej „wywrotowej działalności”, jak sam twierdził, „bania z poezją rozbiła się”. Siłą sprawczą kolejnych utworów było właśnie „granie na nosie władzy, szydzenie i kpina”. Towarzyszył im dreszcz emocji związany z prowokowaniem rzeczywistości. Wysiłek twórczy nie szedł na marne, bo jego utwory spotykały się szerokim odbiorem społecznym:
- Szpot stał się legendą. Kiedy opluwali go komunistyczni pismacy, rósł jego autorytet – mówi prof. Zygmunt Saloni. – Co więcej potrafił mówić głośno to, o czym Polacy w PRL myśleli, a czego nie umieli bądź nie śmieli sformułować Głosił myśli, które w nich jeszcze nie dojrzały, a formułował je ostro i karykaturalnie. Dzięki temu jego słuchacze i czytelnicy jaskrawo widzieli absurdy rzeczywistości, w której żyli i które skłonni byli traktować jako normalne.
Autorytet Szpotańskiego polegał wierności własnym ideałom i odwadze cywilnej, która stała się wzorem:
- Na ten stopień nonkonformizmu mógł się zdobyć tylko outsider, cygan, człowiek, który mimo społecznej degradacji (pochodził z zamożnej rodziny, a żył w materialnej biedzie) nie dał się upokorzyć władzy ani wcześniej, ani później – mówi prof. Zygmunt Saloni. – Żadne profity nie były go w stanie zmusić do tego, aby przestał mówić głośno to, co myśli.
Potrafił także zachowywać się mądrze i dumnie. Na przykład na procesie Niny Karsov (więzienia roku Amnesty International) doprowadzony z więzienia jako świadek odmówił zeznań:
- To była postawa prekursorska – uważa prof. Saloni. – Tego Gęgacze nauczyli się znacznie później. Wtedy na śledztwach i procesach za wiele gadali: w najlepszym wypadku bez sensu i potrzeby, w gorszych – z wyraźną szkodą dla innych.
Twórczości Szpotańskiego towarzyszy znak czasów, znamię poezji politycznej, publicystycznej i co za tym idzie ulotnej. W głębszej lekturze i refleksji nad obecnymi czasy można interpretować ją bardzo współcześnie, jako przestrogę m.in. przed bzdurną i niebezpieczną ideologią, demagogią i życiową łatwizną.
Szpotański był niezwykle skromny i pisanie satyr politycznych traktował z dystansem:
- Wielbiąc Goethego, Manna, Kafkę, nie mogłem myśleć o sobie poważnie jako o potencjalnym pisarzu – mówił. Miał także dystans do swoich „pozytywnych bohaterów”, a więc Gęgaczy. Choć w na zapotrzebowanie tej formacji, w dużej mierze, swoją poezją odpowiadał. W Gnomiadzie pisał jakby autotematycznie:
Gdybym był Gęgacz, Gęgacz, jak się patrzy,
z małpią zręcznością wdrapałbym się na krzyż,
ale pluszowy, bo to ważne przecie
wisieć na krzyżu, który cię nie gniecie.
Z krzyża okrzyki rzucałbym rozpaczy
tak jak to bywa w zwyczaju Gęgaczy
Niestety nie mam tych zdolności wcale!
Może winne tu moje nadpsute morale,
Może w mózgu mam inne niż Gęgacze zwoje –
Nie, ja nie będę gęgał! Dziękuję postoję!
Ten fragment zdaje się proroczo zapowiadać obecną sytuację polityczną bezlitośnie numerowanej Rzeczypospolitej. Dlatego choć przez niektórych zapomniany, przez innych, młodych jeszcze niepoznany Janusz Szpotański jest niewątpliwym autorytetem. Lektura jego dzieł w epoce braku prawdziwych wzorów może stać się drogowskazem. Zaleciłabym ją zwłaszcza sprawującym władzę. Łatwy do niej dostęp daje Biblioteka Literatury Polskiej w Internecie, projekt prof. Marka Adamca z Katedry Kulturoznawstwa Wydziału Filologicznego na stronie Uniwersytetu Gdańskiego: /.
Anna Malcer-Zakrzacka
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Import Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 15:07
Data publikacji: pon., 07.12.2009 r., 0:00

20 listopada 2009 r.

Sesja jubileuszowa z okazji 50. rocznicy wznowienia działalności
przez Oddział Gdański Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego
zatytułowana
 

 Dawna i współczesna polszczyzna

 w perspektywie deskryptywnej, normatywnej i dydaktycznej

 

odbyła się w piątek, 20 listopada 2009 r. na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego. 

Program i opis sesji.

 

Konferencja pod nazwą „Dawna i współczesna polszczyzna w perspektywie deskryptywnej, normatywnej i dydaktycznej” została zorganizowana przez Oddział Gdański Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego i Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego dla uczczenia 50. rocznicy wznowienia działalności przez Oddział Gdański Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego (który stanowi kontynuację Koła Miłośników Języka Ojczystego, działającego w Wolnym Mieście Gdańsku w okresie od 7 II 1925 r. do września 1939). Sądzimy, że sesja jubileuszowa stanowić będzie najgodniejszą formę uczczenia tego wydarzenia jako przejaw pielęgnowania tradycji Oddziału Gdańskiego TMJP poprzez jej kontynuowanie: od 6 listopada 1959 do listopada 2009 r. Oddział Gdański zorganizował 532 spotkania, na których wygłoszono 821 odczytów poświęconych różnym aspektom funkcjonowania polszczyzny.
Na program sesji - 20 listopada 2009 r. - złożyły się referaty członków Oddziału Gdańskiego TMJP, dotyczące – w związku z zakresem działalności Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego – różnych aspektów funkcjonowania języka polskiego.

PROGRAM

900 – 1100
1. Regina Pawłowska, Niedouczenie czy lekceważenie języka polskiego w mediach
2. Milena Walejko, Karolina Wojciechowska ze Szkolnego Koła TMJP przy Zespole Szkół Katolickich w Tczewie (komunikat), Polszczyzna sklepowych ogłoszeń, metek, szyldów...
3. Urszula Kęsikowa, Znaczenie słowa posiadać. Norma i uzus
4. Jerzy Treder, Trójca Święta czy Święta Trójca lub św. Trójca?
5. Sylwia Rzedzicka, Mecz baseballa czy mecz baseballu? O przyczynach rozpowszechnienia formy nieuznawanej przez słowniki
6. Małgorzata Chmiel, Justyna Pomierska, Danuta Ziemann, „Poprawna polszczyzna” w rozumieniu uczniów gimnazjum i liceum
7. Aneta Lewińska, „Ojców mowę czcić należy”. O miłości do języka ojczystego w elementarzach z czasów zaborów
1100 – 1130 PRZERWA
 
1100 – 1300
8. Jolanta Maćkiewicz, Styropian, czyli o myśleniu metonimicznym
9. Bożena Matuszczyk, Kilka uwag o modelu komunikacji w dyskursie politycznym Donalda Tuska
10. Izabela Kępka, Czy patriotyzm jest zawsze dobry? Uwagi o konotacjach aksjologicznych leksemu patriotyzm w kazaniach ks. Hieronima Kajsiewicza
11. Dagmara Maryn, ‘Typowy’, czyli jaki? Rozważania semantyczne
12. Beata Milewska, Co mówimy, mówiąc w rzeczywistości?
13. Lucyna Warda-Radys, Gramatycy i leksykografowie o wykrzyknikach
1300 – 1400 PRZERWA
 
1400 – 1600
14. Edward Breza, Imiona obywateli polskich od nazw bogiń greckich
15. Małgorzata Klinkosz, Pomorskie odmiejscowe nazwiska na -ski pochodzące od nazw miejscowości będących w posiadaniu Kościoła
16. Aneta Lica, Zenon Lica, Nazwiska pomorskie genetycznie niemieckie derywowane od nazw fauny i flory
17. Ewa Czerniakowska, Nazwy miejscowe z formantem -izna, -szczyzna na terenie obecnej Warszawy i najbliższych okolic
18. Ewa Badyda, Współczesne przemiany w przestrzeni handlowej środowiska wielkomiejskiego w aspekcie komunikacyjnym
19. Róża Wosiak-Śliwa, Nazwy potraw z ryb. Polsko-kaszubskie paralele
1600 – 1630 PRZERWA
 
1630 – 1800
20. Alicja Pstyga, Derywaty rzeczownikowe z prefiksami anty-, de- i kontr- we współczesnej polszczyźnie
21. Małgorzata Milewska-Stawiany, Słowotwórcza synonimia pragmatyczna w nazwach osób w socjolekcie uczniowskim
22. Ewa Rogowska-Cybulska, O parach wyrazów powiązanych słowotwórczo w tekstach reklam
23. Piotr Doroszewski, Opis w podręcznikach języka polskiego sprzed 1999 r. i po tej cezurze
24. Jolanta Kowalewska-Dąbrowska, Językowy obraz dnia i nocy w poezji ks. Janusza Pasierba


 

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Import Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 15:07
Data publikacji: czw., 12.11.2009 r., 0:00

5-6 listopada 2009 r.

 Konferencja doktorantów

Program konferencji.

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Import Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 15:07
Data publikacji: śr., 04.11.2009 r., 0:00

10-16 maja 2010 r.

Instytut Anglistyki Wydziału Filologicznego UG
wraz z partnerami instytucjami kultury Miasta Sopot:
Towarzystwem Przyjaciół Miasta Sopotu i Sopocką Sceną Off de BICZ
zorganizowały międzynarodowe
Seminarium Beckettowskie na Uniwersytecie Gdańskim/
Samuel Beckett Seminar at the University of Gdansk/
oraz festiwal teatralny zatytułowane

Back to the Beckett Text/ Wracając do tekstu Becketta
Beckett na plaży.

Ponad 100 godzin referatów naukowych, dyskusji, warsztatów teatralnych, translatorycznych, literaturoznawczych, spektakli teatralnych na żywo oraz prezentacji Teatru Telewizji i Polskiego Radia, a także projekcji filmowych odbywało się przez tydzień od 10 do 16 maja 2010 r. w Dworku Sierakowskich w Sopocie i na Sopockiej Scenie Off de BICZ.

Galeria zdjęć z seminarium. Kliknij zdjęcie poniżej:

Wprowadzić Becketta w XXI wiek
Oficjalnego otwarcia seminarium naukowego zatytułowanego Back to the Beckett Text/ Wracając do tekstu Becketta dokonali angliści z Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Gdańskiego: prof. dr hab. David Malcolm i dr Tomasz Wiśniewski - autor monografii pt. Kształt literacki dramatu Samuela Becketta. Głównym zamierzeniem organizatorów sesji poświęconej irlandzkiemu nobliście oraz festiwalu Beckett na plaży było omówienie rozmaitych kontekstów jego twórczości. Na seminarium beckettowskie złożyły się: sesja naukowa zainaugurowana w poniedziałek w Dworku Sierakowskich w Sopocie oraz warsztaty teatralne, translatoryczne, literaturoznawcze, a także pokazy filmowe i przedstawienia teatralne, które odbywały się głównie na Sopockiej Scenie Off de BICZ. Seminarium otwarte było dla szerokiej publiczności, ale zaprojektowane przede wszystkim z myślą o badaczach literatury i teatru, doktorantach, studentach Uniwersytetu Gdańskiego oraz innych ośrodków badających twórczość Samuela Becektta w Polsce i na świecie.
- Naszym celem jest połączenie starań akademickich i artystycznych w propagowaniu kultury i sztuki, a także wprowadzenie twórczości Samuela Becketta w dwudziesty pierwszy wiek - deklarowali organizatorzy, prof. UG, dr hab. David Malcolm i dr Tomasz Wiśniewski.
Korozja "przestrzeni metafizycznej"
Zamiar ten został w pełni zrealizowany w formie seminarium Back to the Beckett Text, gdyż jest ono pierwszym takim wydarzeniem w Polsce, na które przyjechali wybitni literaturoznawcy i beckettolodzy z całego świata m.in. prof. Enoch Brater (University of Michigan, USA), prof. H. Porter Abbott (University of California, USA) prof. Stanley Gontarski (Florida State University, USA), prof. Antonia Rodriguez Gago (Universidad Autónoma de Madrid, Hiszpania), dr Mark Nixon (dyrektor brytyjskiego Archiwum Becketta na Uniwersytecie w Reading) i wspomniany dr Antoni Libera (Polska). Uniwersytet Gdański jest polskim prekursorem w tej dziedzinie.
Debaty naukowe pokazały, że doświadczenie egzystencjalne przedstawione w dziełach irlandzkiego noblisty sprzed 41 lat jest nieprzemijające, a nawet pogłębia się we współczesnym świecie:
- Fakt, że do Becketta wraca się na różne sposoby w dyskursie naukowym i w teatrze oznacza, że jego twórczość jest bardzo silną propozycją literacką. Jako jeden z najwybitniejszych pisarzy XX wieku najdobitniej wyraził to, co się stało z cywilizacją i kulturą Zachodu, a mianowicie korozję „przestrzeni metafizycznej”. Używając figury nędzarza Beckett pokazuje naszą sytuację cywilizacyjną, sytuację człowieka, który z korony stworzenia na mocy praw nauki staje się pyłkiem w kosmosie, pomyłką natury, przypadkiem – mówił Antoni Libera, znawca, tłumacz i reżyser dzieł Becketta, autor autobiograficznej książki Godot i jego cień.
Beckett w teatrze i filmie

Atrakcją były: występ Jednoosobowego Teatru Poezji prof. Ireny Jun z monodramatami Nie ja i Kołysanka, pokazy filmów m.in. Filmu Samuela Becketta z Busterem Keatonem oraz Teatru Telewizji Szczęśliwych dni w reżyserii Antoniego Libery z Mają Komorowską w roli głównej. Gratką były także warsztaty teatralne. W poniedziałek z rytmem i muzycznością Końcówki  zmierzyli się uczestnicy warsztatów poprowadzonych przez Douglasa Rintoula z angielskiego teatru eksperymentalnego Complicite. We wtorek rozpoczęły się drugie warsztaty poświęcone temu dramatowi zatytułowane Końcówka wpisana w Kwadrat prowadzone przez Ewę Ignaczak i Idę Bocian - animatorki Sopockiej Sceny Off de Bicz.

W czwartek warsztaty dla aktorów i reżyserów z Katastrofy poprowadził znakomity polski znawca, tłumacz i reżyser dzieł Samuela Becketta - Antoni Libera, autor autobiograficznej książki Godot i jego cień. W piątek na temat tej książki z Antonim Liberą rozmawiał gdański pisarz Paweł Huelle. Spotkanie przeznaczone było dla młodzieży licealnej.
UG prekursorem beckettologii w Polsce
Seminarium Back to the Beckett Text stało się okazją do podpisania listu intencyjnego o współpracy "w propagowaniu literatury, teatru oraz filmu, a w sposób szczególny twórczości Samuela Becketta" między Uniwersytetem Gdańskim i Miastem Sopot, które podpisali rektor Uniwersytetu Gdańskiego prof. dr hab. Bernard Lammek i prezydent Miasta Sopotu Jacek Karnowski, którzy od początku wspierali ideę powstania cyklicznego festiwalu twórczości wielkiego noblisty. Gdańska anglistyka stała się zatem prekursorem beckettologii w Polsce.
Z okazji tego święta na Uniwersytecie Gdańskim sopocki dwumiesięcznik literacki "Topos" wydał numer tematyczny poświęcony jego twórczości. Seminarium wpisane do kalendarium obchodów 40-lecia Uniwersytetu Gdańskiego okazało się dużym świętem Becketta i Uniwersytetu.
Relacja Anna Malcer-Zakrzacka
Organizatorzy:
  • Instytut Anglistyki Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Gdańskiego - dr Tomasz Wiśniewski, e-mail: beckett@ug.edu.pl, prof. UG, dr hab. David Malcolm
  • Prezydent Miasta Sopotu, Jacek Karnowski oraz instytucje kultury Miasta Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu i Sopocka Scena Off de BICZ
Patronat honorowy:
  • Rektor Uniwersytetu Gdańskiego, prof. Bernard Lammek
  • Prezydent Miasta Sopot, dr Jacek Karnowski
Program

Więcej informacji na: www.topos.com.pl/beckett

The Department of Literary Studies of the English Institute at the University of Gdansk invites artists, scholars and translators to a seminar entitled “Back to the Beckett Text”. We plan this event to be the first in a series of Samuel Beckett Seminars held at our University. The main objective of the project is to provide opportunities for international exchange on the present state of research on Beckett’s oeuvre. We hope to encourage discussion on a variety of approaches to the body of his work and, therefore, we would like to extend this invitation to all those professionally involved with Beckett’s work. So as to stimulate the interchange of ideas, we have decided to select no more than twenty delegates for our first meeting. “Back to the Beckett Text” will concentrate on text-oriented studies of individual texts (English/French versions but also translations into other languages), and selected periods and genres. We also welcome text-based attempts at more general synthesis. It is not, however, our intention to discourage papers which originate in biographical, philosophical, comparative or theoretical studies. On the contrary, we believe the seminar should aim to achieve definite outcomes in relation to opening up the meaning of Beckett’s texts via a variety of approaches. We would also welcome papers that give account of stage productions as well as translations.
We are delighted to be able to confirm that Prof. Enoch Brater of the University of Michigan, former president of the Beckett Society, has agreed to offer the keynote paper to the seminar. Additionally, the delegates will be invited to compare their interpretations of Beckett’s Company during one session of a round-table discussion.
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Import Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 15:07
Data publikacji: śr., 04.11.2009 r., 0:00

Strony