Studenci IFG i ILS na polsko-niemieckich warsztatach translatorskich w Słubicach/Frankfurcie nad Odrą
W dniach 31.05–03.06.2026 czworo studentów IFG oraz ILS UG pod opieką naukową prof. Katarzyny Lukas wzięło udział w polsko-niemieckich warsztatach translatorskich pt. „Litera-turübersetzung im deutsch-polnischen Kulturdialog: Henryk Bereska und die Rezeption seines literarischen und übersetzerischen Werks“, które odbyły się w Słubicach i Frankfurcie nad Odrą. Warsztaty zorganizowane przez Fundację Karla Dedeciusa poświęcone były postaci niemieckiego tłumacza i poety Henryka Bereski (1926–2005), który w tym roku obchodziłby stulecie urodzin. Uczestnikami byli studenci z sześciu polskich uczelni: Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, Uniwersytetu Gdańskiego, UAM w Poznaniu, Uniwersytetu Szczecińskiego, Uniwersytetu Łódzkiego i Uniwersytetu Wrocławskiego oraz studenci z pięciu niemieckich uczelni: Universität Potsdam, Europa-Universitat Viadrina Frankfurt (Oder), Universitat Greifswald, Friedrich-Schiller-Universität Jena i Technische Universität Dresden. Celem warsztatów było poszerzenie wiedzy uczestników na temat życia i twórczości Henryka Bereski, doskonalenie umiejętności translatorskich jak i społecznych poprzez udział w zada-niach i projektach grupowych oraz integracja studentów z obu krajów.
W ramach warsztatów przygotowano bogaty program edukacyjny, kulturalny i artystyczny. 31 maja w kościele Friedenskirche we Frankfurcie odbyła się otwarta dyskusja o Henryku Beresce i jego niedawno wydanych dziennikach („Kolberger Hefte”). W dyskusji moderowanej przez prof. Martę Bąkiewicz z UAM uczestniczyły prof. Ines Geipel, pisarka i profesor w Akademii Sztuk Dramatycznych Ernsta Buscha w Berlinie, oraz reżyserka Odette Bereska – córka niemieckiego tłumacza. 1 czerwca studenci w grupach polsko-niemieckich przygoto-wywali prezentacje dotyczące twórczości Bereski. Grupa z UG w składzie: Katarzyna Piecyk, Jan Wojtalewicz (IFG), Łukasz Kalkowski i Miłosz Zagórski (ILS) pracowała ze studentami z Jeny. Sfinalizowanie i przedstawienie prezentacji w Collegium Polonicum w Słubicach było ukoronowaniem wspólnych prac, które w formie zdalnej trwały przez kilka tygodni poprzedzających spotkanie „na żywo”. W tym czasie opiekę merytoryczną nad pracami tandemu Gdańsk-Jena sprawowały prof. Andrea Meyer-Fraatz i prof. Katarzyna Lukas. Po przedstawieniu wszystkich prezentacji na forum uczestnicy wraz z przewodnikiem dr. Markiem Keck-Szajbel mieli okazję zwiedzić zarówno Collegium Polonicum, jak i szereg zabytków na tere-nie Frankfurtu nad Odrą.
2 czerwca w Collegium Polonicum studenci wzięli udział w warsztatach translatorskich po-prowadzonych przez tłumaczy: Urszulę Poprawską i Lothara Quinkensteina. Tematem tych zajęć były problemy przekładu m.in. prozy Witolda Gombrowicza czy też tekstu naukowego austriackiego neurologa Viktora Frankla. Po południu studenci odwiedzili też Archiwum Kar-la Dedeciusa mieszczące się w bibliotece Collegium Polonicum, gdzie zapoznali się z pracą archiwisty i tłumaczyli dokumenty ze zbioru Henryka Bereski. Uczestniczyli także w warsztatach teatralnych w Theater des Lachens we Frankfurcie, gdzie recytowali wiersze Henryka Bereski i odgrywali sceny oparte na jego tekstach literackich. Wieczorem w bibliotece Uni-wersytetu Viadrina we Frankfurcie odbyła się dyskusja panelowa z udziałem Urszuli Poprawskiej i Lothara Quinkensteina, z oprawą muzyczną przygotowaną przez Ensemble Bizarre Berlin.
3 czerwca uczestnicy wysłuchali wykładu dr Ilony Czechowskiej z Fundacji Karla Dedeciusa na temat zasad organizowania wydarzeń promujących literaturę. Przekazane w nim informa-cje miały pomóc studentom przy ich ostatnim zadaniu warsztatowym, jakim było zorganizowanie i przeprowadzenie spotkania autorskiego z pisarką Brygidą Helbig. Warsztaty zakoń-czył pokaz zdjęciowy przygotowany przez studentów dziennikarstwa z Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, którzy dokumentowali przebieg warsztatów w formie zdjęć, filmów i wywiadów z uczestnikami i organizatorami.
Warsztaty w Słubicach były nie tylko okazją do zdobycia wiedzy i doświadczeń translatorskich, ale też miejscem spotkania dwóch kultur, których przedstawiciele poprzez współpracę i wspólnie spędzony czas byli w stanie zbliżyć się do siebie i nawiązać nowe znajomości.
Jan Wojtalewicz
