fbpx Interpunkcja | Wydział Filologiczny

Interpunkcja | Wydział Filologiczny

Czy w zdaniu „Wyszedłem do ogrodu, zająć się pracą” potrzebny jest przecinek?

Zdanie Wyszedłem do ogrodu zająć się pracą jest zdaniem pojedynczym. Bezokolicznik zająć się występuje w nim w funkcji okolicznika celu (odpowiada na pytanie: w jakim celu?). Pomiędzy składnikami zdania pojedynczego, tzn. np. między podmiotem a orzeczeniem, między orzeczeniem a określającym go okolicznikiem (lub dopełnieniem) czy między podmiotem i jego określeniem, w języku polskim nie stawiamy przecinka, toteż przecinek w tym zdaniu nie jest potrzebny.
Jedynym dla niego uzasadnieniem mogłoby być potraktowanie wyrażenia zająć się pracą jako dopowiedzenia, czyli dodatkowego uzupełnienia treści zdania Wyszedłem do ogrodu. Jednak w wymowie zdanie Wyszedłem do ogrodu musiałoby się kończyć intonacją opadającą, a przed dopowiedzeniem musiałaby wystąpić pauza. Taka sytuacja jest możliwa, ale znacznie rzadsza niż sytuacja, w której wyrażenie zająć się pracą jest integralnym składnikiem zdania Wyszedłem do ogrodu zająć się pracą jako „zwykły” okolicznik celu.

Grzegorz Wojewoda

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: pon., 03.08.2009 r., 23:58

Czy zdanie „Pierwsza piętnastowersowa zwrotka pełni w wierszu rolę opisu” jest poprawne pod względem interpunkcyjnym?

Lepsza byłaby wersja z przecinkiem: „Pierwsza, piętnastowersowa zwrotka…”.
W przytoczonym zdaniu rzeczownik zwrotka określony jest dwiema przydawkami: pierwszapiętnastowersowa. Jeśli w zdaniu występują obok siebie dwie przydawki albo więcej, musimy rozstrzygnąć, czy są one równorzędne (wtedy stawiamy przecinek), czy raczej pierwsza z nich określa związek tworzony przez drugą przydawkę wraz z rzeczownikiem (wtedy nie rozdzielamy ich przecinkiem).
W wypadku podanego zdania poprawna interpunkcja uzależniona jest od interpretacji owych przydawek:
1) jeśli intencją autora było przekazanie informacji, że jest to „pierwsza i jednocześnie piętnastowersowa zwrotka”, to mamy do czynienia z przydawkami równorzędnymi;
2) jeśli chodzi raczej o „pierwszą z piętnastowersowych zwrotek”, to użyto przydawek nierównorzędnych.
Bardziej prawdopodobna wydaje się pierwsza interpretacja, a więc pożądany byłby między przydawkami przecinek.

Aneta i Zenon Licowie

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: pon., 03.08.2009 r., 23:52

Czy to prawda, że czasem przed „i” też trzeba stawiać przecinek?

Tak, istnieją sytuacje, gdy przed i stawia się przecinek. Ma to miejsce wtedy, gdy spójnik (lub partykuła) i:

  • występuje w zdaniu po raz kolejny w tej samej funkcji (łączy te same części zdania), np.:
    • Paradę żaglowców można będzie podziwiać i w Brzeźnie, i w Sopocie, i w Gdyni.
    • I tak, i nie.
    • Piątek i sobotę, i niedzielę spędzę w domu, pewnie z książką lub komputerem.
    • Wiem, co jest popsute, bo obiektyw rozebrałem i obejrzałem, i z powrotem złożyłem.
    • Poszedłem do sypialni i przyniosłem poduszkę i kołdrę, i nową poszewkę w żółte i zielone wzorki.
  • wprowadza wtrącenie, uzupełnienie, np.:
    • Jestem zadowolony, i nie mówię tego okazjonalnie, z tej współpracy.
    • Koniunktura sportowa w Stanach Zjednoczonych, i siłą rzeczy również w Kanadzie, jest utrzymywana w sposób bardzo przemyślany, zaplanowany i konsekwentny.
    • To bzdura, i tyle.
    • Jest mi to bardzo potrzebne, i to na jutro.
    • Wynik, i tak z góry ustalony, nie wzbudził emocji.
  • łączy zdania składowe lub części zdania, pomiędzy którymi występuje – obustronnie oddzielone przecinkami – zdanie podrzędne lub człon wtrącony, np.:
    • Nauczyciel poczekał chwilę, żeby uczniowie umilkli, i rozpoczął lekcję.
    • Wszystko jest podporządkowane telewizji, która płaci, i kalendarzowi imprez o zasięgu europejskim i światowym.
    • Spróbuję jeszcze dziś, jak pogoda dopisze, i zdam relację.
    • Wpadli po nas wcześnie, zaraz po pracy, i pojechaliśmy wspólnie do sklepu.

Możliwe jest też stawianie przecinka przed spójnikiem i w funkcji wynikowej, np. Budzik nie zadzwonił, i spóźniłem się do pracy.

Sylwia Rzedzicka

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: pon., 03.08.2009 r., 0:00

Czy w zdaniu: „Nie wikła go dodatkowo w skomplikowane relacje międzyludzkie, czy międzypokoleniowe” potrzebny jest przecinek?

Aby odpowiedzieć na powyższe pytanie, należy zauważyć, że dotyczy ono części zdania pojedynczego połączonych spójnikiem czy (międzyludzkie czy międzypokoleniowe). Według Popularnego słownika ortograficznego PWN zasady użycia przecinka między spójnikowo połączonymi częściami zdania pojedynczego są – z drobnymi odstępstwami – takie same jak reguły użycia przecinków w zdaniach współrzędnie złożonych. Spójnik czy należy do spójników łączących zdania współrzędne rozłączne, a w zdaniach złożonych współrzędnie połączonych spójnikami rozłącznymi (oprócz czy są to m.in. spójniki lub, albo, bądź), np. w zdaniu Udźwigniesz to czy mam ci pomóc?, nie stawiamy przecinka.
Przecinek przed czy możemy postawić tylko wtedy, jeżeli wyraz ten wprowadza zdanie podrzędne, jak w przykładzie: Zapytał, czy już przyszła, albo w sytuacji powtórzenia tego wyrazu w tym samym zdaniu, jak w przykładzie: Nie wikła go w skomplikowane relacje międzyludzkie czy międzypokoleniowe, czy międzykulturowe. W zdaniu, którego dotyczy pytanie, czy ani nie wprowadza zdania podrzędnego, ani nie zostało powtórzone, w związku z tym nie ma powodu do użycia przed nim przecinka. Wynika z tego, że przecinek w powyższym zdaniu został użyty niepoprawnie.

Martyna Świniarska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: pon., 03.08.2009 r., 0:00

Czy zdanie: „Dziś mądrość nazywa się mianem asertywności, a duszę – jaźnią, lub podświadomością” jest poprawne pod względem interpunkcyjnym?

Podane zdanie jest niepoprawne pod względem interpunkcyjnym, gdyż nie stawiamy przecinka przed spójnikiem lub, podobnie jak nie stawiamy go przed spójnikami a (w znaczeniu ‘i’), oraz, tudzież, albo, bądź, czy, ani, ni. Wynika to z ogólnej reguły, że połączone spójnikami zdania i wyrażenia współrzędne oddziela się od siebie przecinkami wówczas, gdy są to zdania i wyrażenia przeciwstawne i wynikowe, natomiast w wypadku zdań i wyrażeń łącznych i rozłącznych przecinka się nie stawia. Ponieważ spójnik lub należy do spójników wprowadzających zdania i wyrażenia rozłączne, przecinek przed lub jest w podanym wyżej zdaniu niepotrzebny. Poprawna wersja tego zdania wygląda następująco: Dziś mądrość nazywa się mianem asertywności, a duszę – jaźnią lub podświadomością.
Postawienia przecinka przed lub wymagałaby natomiast sytuacja, gdyby spójnik ten poprzedzony był w zdaniu wtrąceniem, np. Dziś mądrość nazywa się mianem asertywności, a duszę – jaźnią, choć tego wyrazu używa się coraz rzadziej, lub podświadomością, lub gdyby został powtórzony, np. Dziś mądrość nazywa się mianem asertywności, a duszę – jaźnią lub podświadomością, lub jeszcze inaczej.

Agnieszka Jasionowska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: pon., 03.08.2009 r., 0:00

Czy w zdaniu: „Kochać dom, to cieszyć się każdym jego elementem” potrzebny jest przecinek?

Człon kochać dom pełni w omawianym zdaniu funkcję podmiotu, jest bowiem równoważny znaczeniowo podmiotowi rzeczownikowemu kochanie domu w zdaniu Kochanie domu to cieszenie się każdym jego elementem. Nie ma w języku polskim reguły, która nakazywałaby oddzielać podmiot od orzeczenia, wprost przeciwnie, nie powinno się oddzielać przecinkami podmiotu od orzeczenia, orzeczenia od okolicznika, dopełnienia od orzeczenia itp. Przecinek w podanym zdaniu jest zatem zbędny. Zdaniem podobnym pod tym względem do zdania Kochać dom to cieszyć się każdym jego elementem jest zdanie Kochać to patrzeć w tym samym kierunku.

Bogumiła Ślusarczyk

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: pon., 03.08.2009 r., 0:00

Strony