„Życie po życiu. Kafka w (pop)kulturze” – wykład prof. Elizy Szymańskiej / „Leben nach dem Leben. Kafka in der (Pop-)Kultur“ – Vortrag von Prof. Eliza Szymańska
W ramach projektu „Morze wiedzy”, realizowanego przez dr Dominikę Janus i dr Izę Kujawę z Zespołu Badań nad Tekstem i Dyskursem, 17 grudnia 2025 roku odbył się wykład popularnonaukowy prof. Elizy Szymańskiej pt. „Życie po życiu. Kafka w (pop)kulturze” .
Wystąpienie poświęcone było funkcjonowaniu postaci i twórczości Franza Kafki w kulturze współczesnej, ze szczególnym uwzględnieniem literatury, teatru, filmu i popkultury. Punktem wyjścia była refleksja nad pojęciem „kafkowskości” oraz nad utrwalonym wizerunkiem pisarza jako wyizolowanego samotnika. Prelegentka zaproponowała jego krytyczną rewizję.
W dalszej części wykładu omówiono wybrane przykłady „życia po życiu” Kafki, m.in. jego obecność w teatrze, komiksie, serialu i filmie. Szczególną uwagę poświęcono teatralnym reinterpretacjom biografii pisarza, zjawisku utożsamiania autora z bohaterami jego utworów oraz komercjalizacji jego wizerunku we współczesnej kulturze.
Wykład podkreślał niejednoznaczność twórczości Kafki, która sprawia, że pisarz pozostaje inspirującą i wciąż aktualną figurą kultury. Celem wystąpienia było zarówno zachęcenie odbiorców i odbiorczyń do sięgania po omawiane teksty kultury, jak i przełamanie zmitologizowanego obrazu Franza Kafki, ukazując go w jego wielowymiarowości.
Im Rahmen des Projekts „Morze wiedzy“ [Meer des Wissens], das von Dr. Dominika Janus und Dr. Iza Kujawa vom Forschungsteam für Text und Diskurs durchgeführt wird, fand am 17. Dezember 2025 ein populärwissenschaftlicher Vortrag von Prof. Eliza Szymańska mit dem Titel „Leben nach dem Leben. Kafka in der (Pop-)Kultur“ statt.
Der Vortrag widmete sich der Präsenz der Figur und des Werks Franz Kafkas in der zeitgenössischen Kultur, insbesondere in Literatur, Theater, Film und Popkultur. Ausgangspunkt war eine Reflexion über den Begriff das ‚Kafkaeske‘ sowie über das fest verankerte Bild Kafkas als isolierten und vereinsamten Schriftsteller. Dieses Bild wurde von der Referentin kritisch hinterfragt und neu kontextualisiert.
Im weiteren Verlauf wurden ausgewählte Beispiele des „Weiterlebens“ Kafkas vorgestellt, unter anderem seine Rezeption im Theater, im Comic, in Serien und im Film. Besondere Aufmerksamkeit galt den theatralen Reinterpretationen der Kafka-Biografie, der häufigen Identifikation des Autors mit den Figuren seiner Werke sowie der Kommerzialisierung seines literarischen Images in der Gegenwartskultur.
Der Vortrag betonte die ‚Uneindeutigkeit‘ der Kafka’schen Poetik, die wesentlich dazu beiträgt, dass Kafka bis heute eine inspirierende und aktuelle Figur der Kultur bleibt. Ziel des Vortrags war es sowohl, das Publikum zur erneuten Auseinandersetzung mit den genannten kulturellen Texten zu ermutigen, als auch das mythologisierte Bild Franz Kafkas aufzubrechen und ihn in seiner Vielschichtigkeit sichtbar zu machen.
