"Szczodrość form: Alfons Łosowski" - wystawa dorobku rzeźbiarza w Muzeum UG
Są artyści, których obecność wrasta w tkankę miasta tak mocno, że z czasem przestaje być zauważalna. Do takich postaci należy Alfons Łosowski. W powojennym Gdańsku, odbudowywanym niemal od podstaw, współtworzył jego wizualny język: cierpliwie odtwarzał detale, które dziś wydają się „od zawsze” należeć do miejskiego krajobrazu.
Nie był jednak wyłącznie rekonstruktorem. Równolegle realizował własną drogę twórczą, wykonując oryginalne rzeźby z granitu i drewna, do dziś zdobiące m.in. skwery, place i parki Gdańska.
Wystawa „Szczodrość form: Alfons Łosowski” przypomina postać artysty, który istotnie wpłynął na obraz miasta, a jednocześnie pozostaje mało znany szerszej publiczności. Prezentowane rzeźby, fotografie i narzędzia pracy pozwalają spojrzeć na jego dorobek zarówno przez pryzmat odbudowy Gdańska, jak i autorskiej działalności.
Kameralna ekspozycja jest zaproszeniem do odkrycia dziedzictwa Łosowskiego oraz początkiem szerszej rozmowy o jego miejscu w historii miasta i polskiej rzeźby powojennej. Właśnie w tym ujawnia się szczególna rola muzeum uczelnianego: jako przestrzeni badań, interpretacji i inicjowania tematów ważnych nie tylko dla środowiska akademickiego, ale także dla lokalnej społeczności.
Prezentowane prace pochodzą z kolekcji syna artysty, Sławomira Łosowskiego. Szczodrość, zawarta w tytule, ma wiele znaczeń: odnosi się do bohatera wystawy jako wszechstronnego artysty ze zróżnicowanym dorobkiem, ale też do jego obecności w przestrzeni miasta oraz relacji, które budował jako twórca, mistrz i człowiek.
Katarzyna Banucha, Marta Szaszkiewicz-Sawa - kuratorki
Czas trwania wystawy: 15.05 – 31.10.2026
Miejsce: Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego Gdańsk, ul. Bielańska 5
Godziny otwarcia:
- poniedziałek-piątek 10:00-18:00
- sobota 12:00-18:00
Organizator: Stowarzyszenie Muzeów Uczelnianych
Partner: Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego
Inicjatywa wystawy oraz współpraca: dr hab. Magdalena Horodecka, prof. UG, Instytut Filologii Polskiej, Wydział Filologiczny UG
Alfons Łosowski – ur. 4 stycznia1908 r. w Orkiewiczach k. Nowogródka (obecnie Białoruś). Wykształcenie zdobył na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (m.in. pod kierunkiem prof. H. Kuny), w środowisku silnie zakorzenionym w klasycznej dyscyplinie formy, a jednocześnie otwartym na syntetyczne, nowoczesne rozwiązania.
W czasie wojny walczył jako żołnierz Armii Krajowej okręgu wileńskiego. W 1945 r., wraz z pułkiem zapasowym 1 Armii Wojska Polskiego, dotarł do Gdańska, gdzie zdecydował się osiąść na stałe.
Z inicjatywy znanego sobie jeszcze z czasów wileńskich prof. Jana Borowskiego, który został pierwszym wojewódzkim konserwatorem w Gdańsku, dołączył do zespołu rekonstruktorów Głównego Miasta. Kierując od 1946 r. pracownią rzeźby kamiennej, wykonał wiele rekonstrukcji i replik zabytkowych rzeźb, reliefów i detali architektonicznych odbudowywanego Gdańska.
W 1955 r. rozpoczął samodzielną działalność artystyczną. Prowadził pracownię w zaadaptowanej sieni kamienicy przy ul. Mariackiej 11/13. Tam powstawały rzeźby kamienne i drewniane, z których część znalazła swoje miejsce w przestrzeniach Gdańska. Jego prace są obecne również w innych częściach kraju i za granicą. Znajdują się w budynkach użyteczności publicznej, a także w kolekcjach muzealnych oraz prywatnych. Zmarł 27 czerwca1988 r. w Gdańsku.
Wybrane realizacje w Gdańsku
Prace rekonstruktorskie:
- udział w odtworzeniu figury Zygmunta Augusta z wieży Ratusza Głównego Miasta
- fasady kamienic nr 37 i 45 przy ul. Długiej
- fasady kamienic nr 3, 26, 28, 40, 41 (Złota Kamieniczka), 42, 43 i przedproża nr 45 przy Długim Targu
Autorskie rzeźby w przestrzeni Gdańska:
- „Mors” (granit) – skwer Świętopełka przy ul. Szerokiej
- „Marabut” (granit) – ul. Piwna, przy Bazylice Mariackiej
- „Legenda (Norwidowi)” (granit) – skwer przy ul. Klonowej
- zespół 6 rzeźb (granit) – ul. Wodopój
- popiersia Książąt Pomorskich Mściwoja II i Świętopełka II (granit) – Park Oliwski
- zespół 4 rzeźb (granit, 1979) – Park Oruński
- zespół 5 rzeźb (granit) nad Stawem Subisława
Obecność rzeźb Łosowskiego w Gdańsku dokumentuje GAPS – wirtualna kolekcja dzieł sztuki zlokalizowanych w przestrzeni miasta (www.gaps.gda.pl).
Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego:
Strona wystawy:
https://muzeum.ug.edu.pl/2026/04/30/szczodrosc-form-alfons-losowski/
Archiwum cyfrowe projektu:
https://muzeum.ug.edu.pl/szczodrosc-form
Wydarzenie – Facebook:
https://www.facebook.com/events/2344025062799610/
Dofinansowano ze środków Miasta Gdańska
Galeria zdjęć Alfonsa Łosowskiego
