fbpx Nazwy własne (odmiana) | Wydział Filologiczny

Nazwy własne (odmiana) | Wydział Filologiczny

Czy nazwisko „Bronk” się odmienia?

Ogólne zalecenie dotyczące odmiany nazwisk polskich i obcych jest następujące: jeśli tylko jest możliwe przyporządkowanie nazwiska jakiemuś wzorcowi odmiany, należy je odmieniać. Wybór odpowiedniego wzorca odmiany zależy głównie od płci właściciela, jego narodowości oraz zakończenia nazwiska (może chodzić albo o zakończenie fonetycznej formy nazwiska, albo o zakończenie tematu).
Nazwiska mężczyzn zakończone w wymowie I pisowni na spółgłoskę odmieniają się. Nazwisko Bronk, zakończone spółgłoską tylnojęzykową k, odmienia się więc jak rzeczowniki pospolite zakończone tą spółgłoską, np. jak kruk, a zatem: D. Bronka, C. Bronkowi, N. Bronkiem, Mc. Bronku. Warto zauważyć, że formy przypadków zależnych tego nazwiska są równe formom imienia Bronek, od którego to nazwisko zresztą pochodzi (brak samogłoski e w mianowniku świadczy o kaszubskim pochodzeniu nazwiska).
Z kolei spośród nazwisk żeńskich odmieniają się nazwiska o zakończeniach ‑ska // -cka // -dzka, -ewa // -owa (odmieniają się one jak przymiotniki) oraz ‑a (te nazwiska odmieniają się jak przymiotniki, np. Jasna, lub jak rzeczowniki, np. Kobiela). Wszystkie pozostałe nazwiska żeńskie są nieodmienne, a więc nieodmienne jest i żeńskie nazwisko Bronk.

Grzegorz Wojewoda

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: pon., 17.08.2009 r., 0:00

Jak brzmi celownik nazwiska „Drzazga” (użytego w odniesieniu do mężczyzny)?

Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod redakcją Andrzeja Markowskiego (Warszawa 2002) jako przykład nazwiska męskiego zakończonego na samogłoskę -a poprzedzoną spółgłoską -g podaje nazwisko Religa. Tego typu nazwiska przyjmują wzór odmiany analogiczny do rzeczowników pospolitych rodzaju żeńskiego. Celownik nazwiska Religa brzmi Relidze, zatem analogicznie – właściwą formą celownika dla nazwiska Drzazga będzie forma Drzazdze (czyli tak samo jak w wypadku rzeczownika pospolitego drzazga). Jako nazwisko kobiety nazwisko Drzazga odmienia się tak samo.

Ewelina Liberadzka

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: pon., 17.08.2009 r., 0:00

Jak należy odmieniać nazwisko „Golon”?

Nazwisko Golon zakończone jest na spółgłoskę twardą n, a zatem w odniesieniu do kobiety jest ono nieodmienne, a w odniesieniu do mężczyzny odmienia się je tak jak rzeczowniki pospolite rodzaju męskiego zakończone na tę spółgłoskę, mianowicie: Golon, Golona, Golonowi, Golona, Golonem, Golonie. W liczbie mnogiej w odniesieniu do mężczyzn lub do osób obu płci noszących to nazwisko stosujemy następujące formy: Golonowie, Golonów, Golonom, Golonów, Golonami, Golonów. Gdybyśmy chcieli poinformować o kilku kobietach o tym nazwisku, należałoby użyć formy nieodmiennej poprzedzonej wyrazem lub wyrazami pozwalającymi zidentyfikować płeć, np. panie Golon, Anna i Marta Golon.

Izabela Kosowska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: pon., 17.08.2009 r., 0:00

Jaka jest poprawna odmiana nazwiska „Goethe” w liczbie mnogiej?

Nazwisko Goethe przybiera w liczbie mnogiej następujące formy: M. Goethowie, D.=B. Goethów, C. Goethom, N. Goethami, Msc. Goethach.
Nazwiska niemieckie zakończone na -e (typu Goethe) w liczbie pojedynczej odmieniają się jak przymiotniki rodzaju nijakiego (np. trudne). Jednak w liczbie mnogiej wszystkie nazwiska zakończone w mianowniku liczby pojedynczej na spółgłoskę lub samogłoskę -a, -e, -o (tak polskie, jak i obce) mają odmianę rzeczownikową. W mianowniku liczby mnogiej przybierają one końcówkę ‑owie, a w przypadkach zależnych odmieniają się analogicznie do rzeczownika psycholog.

Justyna Błaszczyk

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: pon., 17.08.2009 r., 0:00

Która forma jest poprawna: „Jak spędziłeś halloween?” czy „Jak spędziłeś halloweena?”?

Według Słownika wyrazów obcych Władysława Kopalińskiego Halloween jest angielskim skrótem od All Hallow E'en, czyli wigilii Wszystkich Świętych. Wyraz ten odnosi się do wieczoru 31 października, który stał się komercyjną zabawą dla dzieci i młodzieży w USA i północnej Europie. Zanim to nastąpiło, był on celtyckim świętem zbiorów oraz Nowym Rokiem dla druidów. Obecnie to wieczór przebieranek w kostiumy i tańców, podczas którego pali się także ogniska, gdyż wedle tradycji płomień powinien oświetlić drogę duchom przodków, którzy tego dnia mają powracać na ziemię. Ponieważ rzeczownik Halloween jest nazwą święta, powinno się go zapisywać dużą literą.
W Słowniku poprawnej polszczyzny PWN pod redakcją Lidii Drabik i Elżbiety Sobol czytamy następujące przykłady użycia tego rzeczownika: Przebrać się na Halloween, W Halloween świetnie się bawili. Wynika z nich, że wyraz Halloween nie zadomowił się w polszczyźnie na tyle, byśmy mogli go odmieniać. Spośród dwu podanych konstrukcji konstrukcją poprawną konstrukcją jest zatem Jak spędziłeś Halloween?
Przypuszczam, że forma Halloweena została utworzona analogicznie do formy sylwestra (spędzić sylwestra).

Agnieszka Kutuzow

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: wt., 04.08.2009 r., 0:00

Jaką formę ma dopełniacz nazwy „Polcomtel”: „Polcomtela” czy „Polcomtelu”?

Na początku warto zauważyć, że nazwę tę należy pisać: Polkomtel (a nie: Polcomtel), gdyż taka nazwa odnotowana została w Krajowym Rejestrze Sądowym.
W dopełniaczu liczby pojedynczej rzeczowników męskich nieżywotnych, w tym także nazw własnych, stosowane są końcówki -a oraz ‑u, przy czym kryteria ich doboru są niejednoznaczne. W wypadku nazwy Polkomtel używane są dwie formy: PolkomtelaPolkomtelu. Forma Polkomtela w świetle danych dostępnych za pomocą wyszukiwarek internetowych używana jest częściej, jednak końcówka -u uchodzi za staranniejszą, forma Polkomtela zaś sprawia wrażenie bardziej potocznej, a pamiętajmy, że jest to nazwa własna.
Warto również dodać, że w Wielkim słowniku ortograficznym PWN pod redakcją Edwarda Polańskiego występuje podobnie zbudowane hasło: Centertel, z końcówką -u w dopełniaczu liczby pojedynczej.

Magdalena Marszałek

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: wt., 04.08.2009 r., 0:00

Czy wyraz „Halloween” ma liczbę mnogą?

Rzeczownik Halloween nie ma liczby mnogiej, należy zatem do tzw. singulariów tantum. W języku polskim słowa tego używa się tylko w liczbie pojedynczej (por. przykłady zawarte w Wielkim słowniku poprawnej polszczyzny PWN: Przebierać się na Halloween. W Halloween świetnie się bawili.). Jest to ponadto wyraz nieodmienny, a w Wielkim słowniku poprawnej polszczyzny PWN pod redakcją Andrzeja Markowskiego podano, że jest on rodzaju nijakiego.
Wyraz Halloween został zaczerpnięty do języka polskiego z angielszczyzny (jest tzw. zapożyczeniem właściwym). Również w języku angielskim nie ma jakichkolwiek przykładów na użycie słowa Halloween w liczbie mnogiej, wyraz ten może wystąpić jedynie w funkcji epitetu rzeczowników występujących w liczbie pojedynczej lub mnogiej (np. Halloween Surprises ‘niespodzianki na Halloween’, Halloween costume ‘kostium na Halloween’).

Małgorzata Pliszka

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: wt., 04.08.2009 r., 0:00

Która forma językowa jest poprawna: „idę na Halloween” czy „idę na Halloweena”?

Według Wielkiego słownika poprawnej polszczyzny pod redakcją Andrzeja Markowskiego z 2004 roku rzeczownik Halloween jest w języku polskim nieodmienny, poprawną formą jest zatem idę na Halloween. Wyraz ten, będący zapożyczeniem z języka angielskiego, nie podlega (na razie?) polskiej deklinacji – gdyby było inaczej, istniałyby konstrukcje typu byliśmy na Halloweenie, które przecież nie są stosowane. Rzeczownik Halloween zachowuje się w polszczyźnie inaczej niż na przykład rzeczownik Hollywood, który bywa traktowany albo jako nieodmienny (jadę do Hollywood), albo jako odmienny (jadę do Hollywoodu).

Wanda Dittrich

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: wt., 04.08.2009 r., 0:00

Jaka jest poprawna pisownia wyrażenia ALEJA RZECZYPOSPOLITEJ (chodzi o duże i małe litery)? A może nazwa ta powinna mieć postać ALEJA RZECZPOSPOLITEJ?

W nazwie tej alei pierwszy wyraz piszemy małą literą, bo pełni on w tym wyrażeniu funkcję gatunkową (jest nazwą typu tej ulicy), a drugi wyraz – dużą literą, bo jest właściwą nazwą własną. Nazwa ta powinna więc być zapisywana tak: aleja Rzeczypospolitej. Członu Rzeczypospolitej nie należy zamieniać na Rzeczpospolitej, mimo że ta druga forma odmiany zrostu Rzeczpospolita została niedawno uznana za dopuszczalną. Forma Rzeczypospolitej jest jednak nadal formą elegantszą, bo bardziej tradycyjną, skoro zatem władze miejskie zdecydowały się wyróżnić tę ulicę mianem alei, nie powinny łączyć tego rzeczownika z formą fleksyjną Rzeczpospolitej, którą można uznać za formę potoczną.

Ewa Rogowska-Cybulska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: sob., 01.08.2009 r., 0:00

Pisząc o województwie pomorskim, dziennikarze czasem używają formy „pomorskiem”, a czasem „pomorskim”. Od czego to zależy?

Jeśli przymiotnik pomorski jest podrzędnym składnikiem nazwy złożonej (określeniem rzeczownika), a więc jeśli mówimy lub piszemy na przykład o województwie pomorskim, zawsze powinniśmy używać formy z końcówką ‑im (tak jak mówimy i piszemy o regionie pomorskim, księciu pomorskim itp.).
Wyraz ten może być też rzeczownikiem, nazwą regionu: Pomorskie. Wtedy powinno się go pisać wielką literą, a w narzędniku i miejscowniku zarówno w piśmie, jak i w wymowie należy używać końcówki -em: w Pomorskiem (tak jak w Zakopanem).
Końcówka -em była dawniej powszechnie używana w odmianie przymiotników rodzaju nijakiego (zakończonych w mianowniku na -e): dobre dziecko – N. z dobrem dzieckiem, Msc. o dobrem dziecku. W odmianie wyrazów pospolitych została zniesiona przez Komitet Ortograficzny w roku 1936. Zachowały ją nazwiska, np. Lindeo Lindem, Fuldeo Fuldem; nazwy miejscowości, np. Chyżnew Chyżnem, Krzywew Krzywem (tu mieszczą się też przymiotnikowe nazwy regionów); wyrazy typu wtem (daw. w + tem), przedtem (daw. przed + tem).

Lucyna Warda-Radys

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Importer Importowicz
Treść wprowadzona przez: Importer Importowicz
Ostatnia modyfikacja: śr., 26.02.2014 r., 12:48
Data publikacji: śr., 10.06.2009 r., 0:00

Strony