Na wręczenie nagród w szkole podstawowej muszę wypisać zaproszenie dla małżeństwa o rosyjskim nazwisku „Rusakow”. Chciałabym się dowiedzieć, jaka jest jego poprawna odmiana.

Istnieją dwa wzory odmiany męskich nazw osobowych w liczbie mnogiej: rzeczownikowy męskoosobowy i przymiotnikowy rodzaju męskiego.
Nazwisko Rusakow powinno być odmieniane według modelu rzeczownikowego, który obejmuje wszystkie nazwiska, które kończą się w mianowniku liczby pojedynczej (w wymowie) na spółgłoskę albo na samogłoskę -a, ‑e lub ‑o. Spośród nazwisk polskich są to np. nazwiska Nowak, Wajda i Pazio, spośród obcych np. Romanow, Montgolfier (wym. Mątgolfie) i Lumière (wym. Limier).
W mianowniku liczby mnogiej mają one końcówkę -owie i odmieniają się tak samo jak na przykład rzeczownik astronom.
Coraz powszechniejsze staje się jednak pozostawianie tego typu nazwisk bez odmiany. Warunkiem poprawności takiej konstrukcji jest poprzedzenie nazwiska imionami lub rzeczownikiem pospolitym wskazującym na fakt, że odnosi się ono do co najmniej dwóch osób. Poprawna jest więc forma mianownika liczby mnogiej typu bracia Lumière (obok bracia Lumiére’owie), państwo Lumière (obok państwo Lumiére’owie), Anna i Piotr Lumiére (obok Anna i Piotr Lumiére’owie). Bez użycia przed tym nazwiskiem imion lub rzeczownika pospolitego poprawna jest wyłącznie postać mianownika z końcówką ‑owie (typu Lumiére’owie). Należy jednak pamiętać, że reguła ta nie dotyczy nazwisk polskich, które wydawnictwa poprawnościowe zalecają odmieniać w każdej sytuacji. Również w wypadku nazwisk rosyjskich zakończonych na ‑ow lepiej używać formy liczby mnogiej.
Forma liczby mnogiej jest zresztą zawsze w takich połączeniach elegantsza niż forma liczby pojedynczej, a zaproszenie należy do tych gatunków, w których szczególnie warto dbać o elegancję języka.
W wypadku nazwiska rosyjskiego, o które Pani pyta, trzeba ponadto wiedzieć, że w języku polskim ich odmiana wzorowana na odmianie rosyjskiej (przymiotnikowej) jest błędna. Nazwiska zakończone na -ow należy więc odmieniać (zarówno w liczbie pojedynczej, jak i mnogiej) według odmiany rzeczownikowej, a zatem poprawnymi formami liczby mnogiej tego nazwiska są:

M. Rusakowowie (jak astronomowie)
D. Rusakowów (jak astronomów)
C. Rusakowom (jak astronomom)
B. Rusakowów (jak astronomów)
N. Rusakowami (jak astronomami)
Ms. Rusakowach (jak astronomach)

Anna Laskowska