Nazwy geograficzne | Wydział Filologiczny

Który zapis jest poprawny: „Góra Oliwna” czy „góra Oliwna”?

W przypadku wielowyrazowych nazw geograficznych, które zaczynają się od słów morze, jezioro, cieśnina, wyżyna czy właśnie góra, pisownia tych słów zależy od drugiego wyrazu. Jeśli jest on rzeczownikiem w mianowniku, wówczas pierwszy człon zapisujemy małą literą (góra Horeb, góra Syjon, góra Synaj). W innych przypadkach – gdy człon drugi jest przymiotnikiem lub rzeczownikiem w dopełniaczu – oba człony zapisujemy wielkimi literami, a więc poprawny jest zapis Góra Oliwna.

Aleksandra Mieczkowska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: sob., 24.10.2015 r., 18:37
Data publikacji: sob., 24.10.2015 r., 18:37

Czy zapis „góra Jawor” jest poprawny?

Tak, zapis  góra Jawor jest poprawny, ponieważ w nazwach geograficznych, jeśli taka nazwa składa się z dwu członów i człon drugi jest rzeczownikiem w mianowniku nieodmieniającym się, człon pierwszy typu góra, nizina, półwysep, cieśnina itp. zapisujemy małą literą, natomiast człon drugi — wielką, np. wyspa Uznam, pustynia Gobi – i właśnie góra Jawor.

Anna Mościńska
Ewa Rogowska-Cybulska
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: sob., 24.10.2015 r., 18:35
Data publikacji: sob., 24.10.2015 r., 18:35

Poszukuję poprawnej odmiany nazwy miejscowości „Zawory” (w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno). Chodzi mi głównie o dopełniacz...

Poszukuję poprawnej odmiany nazwy miejscowości „Zawory” (w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno). Chodzi mi głównie o dopełniacz, gdyż napotykam się na odmianę „Zawor” (np. „jadę do Zawor”), a mnie osobiście wydaje się, iż powinno być „Zawór” (np. „jadę do Zawór”). Lecz zdaję sobie sprawę, że jest to nazwa własna, stąd też moje pytanie.

Rzeczywiście, o odmianie nazw miejscowych decyduje przede wszystkim zwyczaj lokalny, toteż takie same nazwy różnych miejscowości  mogą się odmieniać inaczej. W wypadku nazwy Zawory, mimo że bardziej regularna jest postać do Zawór, nie można wykluczyć występowania formy do Zawor. Lokalny zwyczaj najlepiej znają jednak mieszkańcy danej miejscowości i jej okolic. Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części
(ksng.gugik.gov.pl/pliki/urzedowy_wykaz_nazw_miejscowosci_2013.pdf) podaje natomiast, że formą dopełniacza tej nazwy jest… Zaworów.

                                                                                                                                                                                                                                                                                     Ewa Rogowska-Cybulska

 

 

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: sob., 24.10.2015 r., 18:09
Data publikacji: sob., 24.10.2015 r., 18:09

Która pisownia jest poprawna: „wyspa Ołowianka” czy „Wyspa Ołowianka”?

Zapis powinien być następujący: wyspa Ołowianka. Wynika on z reguły, która mówi, że jeśli geograficzna nazwa własna składa się z dwu członów i człon drugi jest rzeczownikiem w mianowniku nieodmieniającym się, wtedy człon pierwszy (wyraz pospolity): góra, nizina, półwysep, cieśnina, tama, kanał, morze, jezioro, wyspa, pustynia, wyżyna itp. piszemy małą literą, natomiast człon drugi – wielką, np. morze Marmara, półwysep Hel, pustynia Gobi, wyspa Uznam.

Piotr Bednarczyk

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: pt., 12.06.2015 r., 21:40
Data publikacji: pt., 12.06.2015 r., 21:40

Jak stosować duże i małe litery w zapisie nazw: IMPERIUM RZYMSKIE, CESARSTWO RZYMSKIE, REPUBLIKA RZYMSKA?

Praktyczny słownik poprawnej polszczyzny pod red. H. Zgółkowej (wyd. Kurpisz, Poznań 1995 i 2002) podaje pisownię powyższych połączeń wyrazowych od małych liter: imperium rzymskie (s. 180), republika rzymska (s. 13), cesarstwo rzymskie (s. 243).
Natomiast zdaniem Mirosława Bańki wyrażonym w internetowej Poradni Językowej PWN Cesarstwo Rzymskie (po łacinie Imperium Romanum) to nazwa własna, dlatego należy ją zapisywać wielkimi literami. Można traktować ją też jako nazwę opisową i pisać ją małymi literami. Oba zapisy są rozpowszechnione.
Gdyby zastosować argumentację Mirosława Bańki, uzasadnienie miałby również zapis Imperium Rzymskie, polski odpowiednik formy Imperium Romanum, jednak można tu też stosować zapis małymi literami.

Milena Starczewska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: pt., 12.06.2015 r., 21:39
Data publikacji: pt., 12.06.2015 r., 21:39

Czy zapis „Jezioro Genezaret” jest poprawny?

Jeśli nazwa własna geograficzna składa się z dwu członów i człon drugi jest rzeczownikiem w mianowniku nieodmieniającym się, wtedy człon pierwszy (wyraz pospolity): góra, nizina, jezioro, półwysep itp. piszemy małą literą, natomiast człon drugi wielką, np. morze Marmara, pustynia Gobi, półwysep Hel. Zgodnie z powyższą zasadą poprawnym zapisem wyrażenia, którego dotyczy pytanie, jest jezioro Genezaret.

Magda Paśko

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: śr., 10.06.2015 r., 9:25
Data publikacji: śr., 10.06.2015 r., 9:25

Czy pisownia „Góra Grabarka” jest poprawna?

Zasady pisowni mówią, że wielowyrazowe nazwy geograficzne, w których wszystkie człony stanowią integralne składniki nazwy (a tak jest w wypadku połączeń rzeczownik + przymiotnik oraz rzeczownik + rzeczownik w dopełniaczu, zapisujemy wielkimi literami, np. Góry Świętokrzyskie, Góra Kościuszki. Natomiast jeśli stojący na początku nazwy wyraz: góra, jezioro, półwysep itp. jest tylko nazwą gatunkową (a tak jest w wypadku połączeń rzeczownik + rzeczownik w mianowniku), piszemy go małą literą, a pozostałe wyrazy wchodzące w skład nazwy – wielką literą, np. góra Śnieżka. Ponieważ rzeczownik Grabarka występuje w tej nazwie w mianowniku, zapis: Góra Grabarka jest niepoprawny, powinniśmy pisać góra Grabarka.

Joanna Niewiadomska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: śr., 10.06.2015 r., 9:24
Data publikacji: śr., 10.06.2015 r., 9:24

Czy formy nazw miast w zdaniu „W ubiegłym roku gościliśmy grupę brytyjskich studentów z Nottingham i Cardiff” są użyte poprawnie?

Jeśli chodzi o nazwę brytyjskiego miasta Nottingham, to Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji podaje w odpowiednim haśle, że jest ona nieodmienna albo przyjmuje w dopełniaczu formę Nottinghamu, a w miejscowniku Nottinghamie. Podano tu także odnośnik do zasady 70.5, która głosi: „Zwyczajowo nie odmieniamy wielu innych obcych nazw miast […], np. Bonn, Los Angeles, Nottingham”. Również Jan Grzenia w swoich dwu słownikach nazw, tj. w Słowniku nazw własnych (Warszawa 2002) oraz Słowniku nazw geograficznych z odmianą i wyrazami pochodnymi (Warszawa 2008), podaje, że najczęściej nazwy tej się nie odmienia, ale istnieje możliwość jej odmiany.
Jeśli chodzi o nazwę Cardiff, to Wielki słownik ortograficzny PWN oraz oba słowniki Jana Grzeni określają ją jako nieodmienną, ale podają – jako możliwe – formy fleksyjne Cardiffu, Cardiffie. Także w Słowniku nazw osobowych i miejscowych Magdaleny Świątek-Brzezińskiej i Danieli Podlawskiej (Bielsko-Biała 2008) formę Cardiffu uznaje się za rzadko spotykaną.
Zdanie, którego dotyczy pytanie, jest zatem poprawne pod względem fleksyjnym. Zgodnie z opisami słownikowymi należałoby też zaaprobować zdanie W ubiegłym roku gościliśmy grupę brytyjskich studentów z Nottinghamu i Cardiffu, ale zawierałoby ono formy rzadziej stosowane w polszczyźnie.
Agata Jabłońska
Ewa Rogowska-Cybulska
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: czw., 21.05.2015 r., 14:05
Data publikacji: czw., 21.05.2015 r., 14:05

Jak w dopełniaczu odmienia się nazwa chińskiego miasta „Harbin”?

Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji (Warszawa 2010), Słownik nazw własnych Jana Grzeni (Warszawa 2002) oraz Słownik nazw geograficznych z odmianą i wyrazami pochodnymi tegoż autora (Warszawa 2008) podają, że nazwa ta jest odmienna i w dopełniaczu przyjmuje formę Harbinu. Według tych źródeł wyraz ten odmienia się zatem podobnie jak większość nazw obcych, które – jak czytamy w Słowniku nazw osobowych i miejscowych Magdaleny Świątek-Brzezińskiej i Danieli Podlawskiej (Bielsko-Biała 2008) – najczęściej mają w dopełniaczu końcówkę -u.
Natomiast Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. Andrzeja Markowskiego dopuszcza w dopełniaczu nazwy Harbin dwie końcówki: ‑u albo ‑a.
Dane internetowe potwierdzają, że forma Harbina jest nawet nieco częstsza niż forma Harbinu: wyszukiwarka Google podaje dla postaci Harbina 323 wyniki, a dla postaci Harbinu – 285 wyników.
W świetle wszystkich powyższych informacji należy więc zaaprobować obie formy dopełniacza: HarbinaHarbinu.
Agata Jabłońska
Ewa Rogowska-Cybulska
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: czw., 21.05.2015 r., 14:03
Data publikacji: czw., 21.05.2015 r., 14:03

Jak zapisać nazwę „WYSPA SPICHRZÓW” ?

Wymieniona nazwa własna należy do nazw geograficznych. Oba jej człony zapisujemy dużymi literami (Wyspa Spichrzów), ponieważ człon drugi jest rzeczownikiem w dopełniaczu i nie może zostać opuszczony w zdaniu, jeśli nazwa  nie ma mieć charakteru eliptycznego.

Jacek Czaplewski

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: pon., 27.04.2015 r., 13:18
Data publikacji: pon., 27.04.2015 r., 13:18

Strony