O Katedrze | Wydział Filologiczny

Katedra Wiedzy o Filmie i Kulturze Audiowizualnej/ Gdańsk Film Studies

Obiektyw na nasAdres: ul. Wita Stwosza 55, 80-308 Gdańsk

Kierownik: prof. dr hab. Mirosław Przylipiak
Sekretariat: mgr Ewa Urbaniak-Świerczyńska, nr pokoju: 4.43
Telefon: +48 58 523 22 31
 
Badania nad filmem i kulturą audiowizualną mają na Uniwersytecie Gdańskim długą tradycję, sięgającą połowy lat 1970tych. Zapoczątkował je nestor polskiego filmoznawstwa, prof. Bolesław W. Lewicki, który badania nad filmem zaczynał jeszcze we Lwowie w Polsce międzywojennej, kierował pierwszym w Polsce Zakładem Wiedzy o Filmie na Uniwersytecie Łódzkim, wykładał też w łódzkiej Szkole Filmowej, był nawet jej rektorem. Profesor Lewicki dojeżdżał w latach 70tych z Łodzi, w której mieszkał, do Gdańska, zbudował na Uniwersytecie zespół badawczy, w skład którego wchodzili początkowo mgr Bronisława Stolarska, dr Anna Habryn oraz dr Michał Błażejewski. Powołano wówczas pierwsze filmoznawcze seminarium magisterskie, zajęcia dotyczące kultury filmowej odbywały się w ramach kierunku Filologii Polskiej. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych trzon kadry filmoznawczej stanowili Tadeusz Szczepański, Mirosław Przylipiak i Jerzy Szyłak, którzy koncentrowali się w swoich badaniach, odpowiednio, na historii kina, ze szczególnym uwzględnieniem kina radzieckiego i skandynawskiego (Tadeusz Szczepański), na teorii i estetyce kina fabularnego (Mirosław Przylipiak) oraz na kinie popularnym (Jerzy Szyłak). Prowadzili oni też zajęcia na specjalizacji filmoznawczej działającej w ramach Filologii Polskiej, a od pewnego momentu również seminaria magisterskie. Jednocześnie dojrzewały młode kadry, działalność badawczą i dydaktyczną związaną z kinem i kulturą audiowizualna podejmowały nowe osoby. Rozwijały się też nowe formy kształcenia. W ramach Filologicznego Studium Doktoranckiego otwarte zostały seminaria filmoznawcze, umożliwiające pisanie rozpraw doktorskich z dziedziny filmu i kultury audiowizualnej. W roku 2004 utworzono nowy kierunek, kulturoznawstwa, w ramach którego wykładano liczne przedmioty filmowe. Momentem przełomowym był jednak rok 2014, kiedy to otworzono nowy kierunek studiów – Wiedza o Filmie i Kulturze Audiowizualnej (zwany też nieformalnie „filmoznawstwem praktycznym”) oraz powołano samodzielną Katedrę Wiedzy o Filmie i Kulturze Audiowizualnej.

Obecnie zbieramy plon tego długoletniego rozwoju. Na Uniwersytecie Gdańskim utworzyło się środowisko osób zajmujących się badaniem filmu i współczesnej kultury audiowizualnej oraz medialnej. W jego skład wchodzą członkowie Katedry (obecnie dr Sebastian Konefał, prof. Krzysztof Kornacki, prof. Mirosław Przylipiak, prof. Paweł Sitkiewicz, prof. Jerzy Szyłak, dr Grażyna Świętochowska), ale również osoby blisko współpracujące i prowadzące zajęcia na naszym kierunku – dr Janusz Bohdziewicz, dr Bartosz Filip, dr Bożena Kudrycka, dr Piotr Kurpiewski, dr Joanna Sarbiewska – a także osoby z innych Katedr i Wydziałów UG, dla których kultura audiowizualna jest również ważnym, choć niekoniecznie jedynym obszarem badań i aktywności dydaktycznej –  dr Monika Bokiniec, dr Masa Gustin, dr Katarzyna Kaczor, dr Grzegorz Piotrowski. Do tego dochodzi pokaźne, liczące obecnie kilkadziesiąt osób, grono doktorantów. W sumie więc jest to silne, prężne, rozpoznawalne w kraju i za granicą środowisko, eksplorujące wiele obszarów współczesnej kultury medialnej, takich jak film animowany, film dokumentalny, teoria kina i estetyka, historia kina polskiego i światowego (m.in. kino islandzkie czy czeskie), kultura popularna, nowe media. Publikujemy, uczestniczymy w konferencjach polskich i międzynarodowych, wykładamy. Organizujemy też sami konferencje naukowe, takie jak konferencja poświęcona Sacrum w kinie (2014 rok),  konferencja o Orsonie Wellesie (2015), organizowana razem z nadbałtyckim Centrum Kultury, konferencja Ekonimia kina (2016).

Oprócz działalności naukowej prowadzimy działalność dydaktyczną. W jej centrum znajduje się kierunek Wiedzy o Filmie i Kulturze Audiowizualnej. Na razie są to studia licencjackie, od roku akademickiego 2017/2018 zamierzamy uruchomić również studia magisterskie. Kierunek jest nazywany nieformalnie „filmoznawstwem praktycznym”, bo nastawiamy się na kształcenie praktycznych umiejętności związanych z filmem, nie zaniedbując przy tym wiedzy typowo akademickiej – w najlepszym sensie tego słowa. Studenci więc kształcą się w trzech podstawowych modułach. Po pierwsze, poznają historię i teorię kina, w powiązaniu z wiedzą ogólnokulturową; po drugie, kształcą się w zakresie upowszechniania kultury filmowej, a więc krytyki filmowej, organizacji imprez filmowych, czy nauczania o kinie; po trzecie, mają zajęcia z elementów warsztatu filmowego, obejmującego sztukę operatorską, pracę z aktorem, scenopisarstwo czy montaż. Realizują też własne etiudy filmowe. Zajęcia warsztatowe prowadzone są we współpracy z Gdyńską Szkołą Filmową, przez jej wykładowców i częściowo w jej pomieszczeniach.

Na tym tle warto wspomnieć o twórcach filmowych, którzy zaczynali swój kontakt z kinem od zajęć dotyczących filmu na UG. Należeli do nich tacy znani reżyserzy jak Maciej Dejczer, Mirosław Bork, dokumentalista Maciej Adamek czy – z młodszego pokolenia – Marcin Bortkiewicz. Również obecnie studenci bądź absolwenci Wydziału Filologicznego UG realizują – z sukcesami – wiele filmów niezależnych, by wspomnieć Macieja Wiktora (Substytut, 2012, Dotyk pośredni, 2013, Wydech, 2014) czy grupę MWM (Mariusz Wirski, Wanda Dietrich, Mariusz Hybiak), autorów m.in. Pana Wernera (2016).


Gdańsk Film Studies

We are one of the youngest departments of the Faculty of Languages at the University of Gdansk. Our department was established in 2014 and currently we teach over one hundred students at the bachelor level. In October 2017 we also started our MA program.

THE HISTORY OF FILM STUDIES AT THE UNIVERSITY OF GDANSK

Studies on film and audiovisual culture have a long tradition at the University of Gdańsk, dating back to the mid 1970s. It was founded by a senior Polish filmmaker, prof. Boleslaw W. Lewicki, who studied film in Lvov in pre-war Poland, directed the first Polish Film Institute at the University of Lodz, lectured at the Film School in Lodz and was even its rector. Professor Lewicki arrived in the 1970s from Lodz, where he lived, to Gdansk. He built a research team at the University, which consisted originally of Bronisława Stolarska (MA), Dr. Anna Habryn and Dr. Michał Błażejewski. At that time, the first film-based MA degree seminar was organized. Film culture classes were organized within the framework of the Polish Philology Department/ Institute. In the 1980s and 1990s the core of film studies staff were Tadeusz Szczepański, Mirosław Przylipiak and Jerzy Szyłak, who focused on the history of cinema, with particular emphasis on the Soviet and Scandinavian cinema (Tadeusz Szczepanski), theory and aesthetics of feature films (Mirosław Przylipiak) and popular cinema (Jerzy Szyłak). They also conducted classes in film studies within the Polish Philology Institute and a bit later also MA degree seminars. At the same time, young staff was enrolled, so researching and teaching activities related to cinema and audiovisual culture were given also to new academics. New forms of education have also been developed. Within the framework of the Philological Doctoral Studies, new seminars have been opened to enable doctoral dissertations in the fields of film and audiovisual culture. In 2004 cultural studies were officially established at the University of Gdańsk, where numerous film subjects were taught. The breakthrough year was, however, the year 2014 when a new field of study was opened – Audiovisual Culture and Film Studies (also known as “practical filmmaking”).

PRESENT DAY – STAFF, RESEARCHES, GOALS

We are currently harvesting this long-term development. At the University of Gdansk there is a strong community of film, contemporary audiovisual and media culture researchers. It consists of members of the Department (currently, prof. Mirosław Przylipiak, prof. Jerzy Szyłak, prof. Krzysztof Kornacki, prof. Paweł Sitkiewicz, dr. Sebastian Konefał, dr. Grażyna Świętochowska), but also persons closely cooperating and leading classes in our direction: Dr. Janusz Bohdziewicz, Dr. Bartosz Filip, Dr. Bożena Kudrycka, Dr. Piotr Kurpiewski, Dr. Joanna Sarbiewska. We are also cooperating with the people from other Departments of UG, for whom audiovisual culture is also an important, but not necessarily the only area of ​​research and teaching activity – Dr Monika Bokiniec, Dr. Masa Gustin, Dr. Katarzyna Kaczor, Dr. Grzegorz Piotrowski. There are also a large number of doctoral students, who are exploring different areas of film and audiovisual studies.

All in all, it is a strong, vibrant, recognizable in Poland and abroad environment, exploring many areas of contemporary media culture such as animated film, documentary, cinema and aesthetics, history of Polish and international cinema (Icelandic cinema and Czech), popular culture, new media. We publish and participate in Polish and international conferences. We also organize scientific conferences, such as “Sacrum in Cinema” (2014), “Orson Welles” (organized altogether with the Baltic Culture Center, 2015) „The Economy of Cinema” (2016) and “Fast, Slow & Reverse: Faces of Contemporary Film Narration” (altogether with the Jagiellonian University, 2017).

THE TEACHING PROCESS

Apart from scientific researches we teach students. For now we do it at the undergraduate level, from the academic year 2017/2018 we also open a master’s degree program. Our faculty is informally called “practical filmmaking” because we focus on the training of practical filmmaking skills without neglecting the typical academic knowledge. Students are thus taught in three basic modules. Firstly, they learn the history and theory of cinema, in connection with general-cultural knowledge. Secondly, they are learning about the diffusion of film culture, such as film criticism, the organization of film events, or the teaching of cinema. Thirdly, they have classes in filmmaking, including camera-man work, actor leading, scriptwriting and editing. They also make their own film etudes. Workshops are conducted in cooperation with the Gdynia Film School, by its lecturers and partly in its premises.

FILMS AND AWARDS

Finally, it is worth mentioning the filmmakers who started their contact with the cinema from the course of the film at the University of Gdańsk. These included such famous directors as Maciej Dejczer, Mirosław Bork, documentary filmmaker Maciej Adamek and – from the younger generation – Marcin Bortkiewicz. Also presently students or graduates of the Faculty of Philology at UG are successfully carrying out many independent films such as Maciej Wiktor’s („Substitute”, 2012, „Intermediate Touch”, 2013, „Exhaust”, 2014) or the MWM group (Mariusz Wirski, Wanda Dietrich, Mariusz Hybiak) who directed awarded documentary  „Mr. Werner” (2016).

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Anna Malcer-Zakrzacka
Treść wprowadzona przez: Anna Malcer-Zakrzacka
Ostatnia modyfikacja: wt., 10.04.2018 r., 12:00
Data publikacji: wt., 10.11.2015 r., 11:39