Katedra Pragmatyki Komunikacji i Akwizycji Języka | Wydział Filologiczny

Katedra Pragmatyki Komunikacji i Akwizycji Języka

Katedra Pragmatyki Komunikacji i Akwizycji Języka

(Division of Communication Pragmatics and Language Acquisition)

 

ul. Wita Stwosza 51, pok. 235

80-308 Gdańsk

tel: 523-25-49

 

Kierownik katedry: dr hab. Żanna Sładkiewicz profesor nadzwyczajny UG

 

PRACOWNICY NAUKOWO-DYDAKTYCZNI i DYDAKTYCZNI:

dr hab. Żanna Sładkiewicz profesor nadzwyczajny UG

dr hab. Marcelina Grabska profesor nadzwyczajny UG

dr Anna Hau

dr Joanna Mampe

dr Elżbieta Pietraś

dr Aleksandra Klimkiewicz

dr Tatiana Kopac

dr Katarzyna Wądołowska-Lesner

mgr Marta Noińska

mgr Małgorzata Marciszewska

mgr Irina Antonienko

mgr Olena Jegorowa

 

 

DOKTORANCI KATEDRY:

mgr Aneta Rejment (opiekun naukowy prof. Marcelina Grabska)

 

 

INFORMACJA O KATEDRZE

 

    Działalność naukowa Katedry obejmuje szeroki krąg zagadnień, odnoszących się do procesów akwizycji umiejętności językowych, kompetencji komunikacyjnej na gruncie języka obcego, jako nowego środka porozumiewania. Stąd tak szerokie spektrum badań, dotyczących różnorodnych aspektów tych zagadnień – glottodydaktycznych, lingwistycznych, psycholingwistycznych, socjolingwistycznych, pragmalingwistycznych, kognitywistycznych, kulturoznawczych i innych. Odniesienie do tych aspektów określa nowe kierunki badań, pozwalające na szczegółowe i nowatorskie ujęcie problematyki: potrzeb językowych i ich związków z motywacją uczenia się zależnie od narodowości i uwarunkowań polityczno-gospodarczych, sprawności czytania i pisania w języku obcym, czytelności tekstu, z drugiej strony, analiz osobowości językowej, jej struktury i asocjacyjnych odniesień w aspekcie kognitywnym i psycholingwistycznym, ujęcia kognitywnego w kontekście komunikacji międzykulturowej. Istotnym kierunkiem badań jest analiza sposobów skutecznego oddziaływania językowego w rożnych typach dyskursu: politycznym, medialnym, religijnym, dydaktycznym, zarówno w przestrzeni komunikacji narodowej, jak i międzykulturowej. W centrum uwagi badawczej i dydaktycznej znajduje się przede wszystkim praktyczna nauka języka rosyjskiego jako nowego środka komunikacji językowej, narzędzia poznania i propagowania wiedzy o Rosji, jej języku, kulturze, religii, teatrze, filmie, muzyce oraz narzędzia kształtowania tożsamości narodowej. Stąd ustalenie zależności między nauczaniem języka a pragmatyką komunikacyjną, przygotowanie i wykorzystanie interaktywnych, multimedialnych pomocy naukowych i ich wpływu na efektywność nauczania i uczenia się. Warto podkreślić, że większość badań prowadzonych w ramach pracy Katedry Pragmatyki Komunikacji i Akwizycji Języka ma charakter empiryczny.

 

    W dorobku naukowym prof. UG, dr hab. Żanny Sładkiewicz znajdują oryginalne ujęcie wielokierunkowe badania skoncentrowane na zagadnieniach pragmatyki komunikacji i dyskursologii, ściślej: dyskursu politycznego, medialnego, satyrycznego; metaforyki politycznej, perswazji językowej. Prof. Sładkiewicz jest autorką i współautorką ponad 80 prac naukowych z zakresu językoznawstwa rosyjskiego i słowiańskiego, fonetyki, frazeologii, pragmalingwistyki, komunikologii, komunikacji niewerbalnej, lingwokulturologii, socjolingwistyki, w tym 6 książek - monografii naukowych: Политический фельетон в свете теории речевого воздействия (Gdańsk 2013), „Mówimy, jak mówimy…”. Komunikacja w języku potocznym. Podejście interdyscyplinarne (Gdańsk 2014), „Mówimy, jak mówimy...” Gdzie ukryta jest potoczność? (Gdańsk 2015), Imiona komunikacji językowej, czyli demakijażowanie sensów (Gdańsk 2015); W poszukiwaniu tożsamości językowej (Gdańsk 2016, tom I); podręcznika akademickiego Ćwiczenia z fonetyki języka rosyjskiego dla początkujących (Gdańsk 2014). Publikuje się w kraju i za granicą (Rosja, Litwa, Estonia, Czechy, Białoruś, Ukraina) w języku polskim i rosyjskim na łamach m.in.: „Studia Slavica”, „Przegląd Rusycystyczny”, „Opcje”, „Polilog. Studia Neofilologiczne”, „Rossica Olomucensia”, „Studia Slawistyczne”, „Acta Slavica Estonica”, „Studia Rossica Gedanensia”, „Политическая наука”, „Семиозис и культура”, „Слово.ру. Балтийский акцент”.

    Zainteresowania naukowe prof. UG, dr hab. Marceliny Grabskiej oscelują wokół problemów glottodydaktyki, psycho-socjolingwistyki, leksykografii. Zagadnienia szczegółowe to: czytanie tekstów obcojęzycznych, rozpoznawanie i przyswajanie leksyki, rosyjsko-polskie paralele leksykalne, asocjacje leksykalne, psycho-socjolingwistyczne portrety kobiet i mężczyzn w aspekcie międzykulturowym. Prof. UG, dr. hab. Marcelina Grabska prowadzi seminaria magisterskie o tematyce glottodydaktycznej i psycholingwistycznej; jest promotorem i recenzentem prac doktorskich, redaguje i opiniuje pozycje wydawnicze oraz wydaje opinie naukowe.

    Dr Joanna Mampe podejmuje się problematyki glottodydaktycznej (nauczanie języka rosyjskiego jako obcego, akwizycja języka; badania empiryczne) i językoznawczej (komunikologia, socjolingwistyka, lingwokulturologia). Szczególne miejsce w jej pracach zajmują zbiory rozmyte. Ten problem dr Joanna Mampe zgłębiła dokładnie w świetle socjo-psycho-metrycznych badań asocjacyjnych.

    Problemy glottodydaktyczne – motywacja w nauczaniu języka obcego, potrzeby komunikacyjne i językowe, zagadnienia psycholingwistyki i socjolingwistyki  (ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień tożsamości językowej i kulturowej) są przedmiotem zainteresowań i badań empirycznych dr Anny Hau.

    Problematyka glottodydaktyczna jest także przedmiotem badań dr Aleksandy Klimkiewicz, która zajmuje się aspektami związanymi z kształceniem językowym osób dorosłych (nauczanie i akwizycja leksyki), nauczaniem języka rosyjskiego jako pokrewnego oraz wykorzystywaniem narzędzi komputerowych i sieciowych w edukacji akademickiej. W kręgu jej zainteresowań naukowych są także nowe zjawiska językowe w rosyjskiej przestrzeni internetowej. Zajmuje się  opracowaniem i wdrażaniem form b-learning, m-learning na poziomie filologicznym.

    Zainteresowania naukowe dr Elżbiety Pietraś oscelują wokół zagadnień współczesnej glottodydaktyki (e-learning, nauczanie multimedialne, dydaktyki języków specjalistycznych), psycho- i socjolingwistyki, translatoryki, kultura i sztuki rosyjskiej.

    Dr Katarzyna Wądołowska-Lesner, poza zagadnieniami ogólno-glottodydaktycznymi i metodycznymi, prowadzi badania z zakresu czytelności tekstu oraz psycholingwistyki.

    Mgr Marta Noińska zajmuje się zagadnieniami nauczania komunikacji werbalnej i niewerbarnej; multimodalną analizą dyskursu oraz badaniem dyskursu politycznego, ze szczególnym uwzględnieniem jego rytualnych gatunków, przede wszystkim przemówień noworocznych przewódców Polski, Rosji, Niemiec, Brytanii i Ameryki.

Pracownicy naukowo-dydaktyczni Katedry mają w swoim dorobku liczne artykuły publikowane w wydawnictwach i czasopismach krajowych i zagranicznych. Swoje osiągnięcia naukowe i rezultaty badań przedstawiają na wielu międzynarodowych konferencjach naukowych w kraju i zagranicą.

Jednym z założeń edukacji na poziomie szkoły wyższej jest przygotowanie studentów nie tylko do pracy zawodowej, ale także wdrożenie do badań i analiz naukowych. Różnorodny zakres tematyczny badań pracowników pozwala na odpowiednie ukierunkowanie badawcze w pracach dyplomowych studentów. Nasi studenci ramach seminariów magisterskich i licencjackich prowadzą szerokie badania (głównie empiryczne) bezpośrednio odnoszące się do tematyki badawczej pracowników naukowych.

Pracownicy Katedry opracowali nowe programy nauczania języka rosyjskiego w ramach zajęć praktycznych nie tylko dla filologicznych grup zaawansowanych, lecz także dla grup początkujących na trzech kierunkach: filologia rosyjska, rosjoznawstwo i studia wschodnie. 

 

    Katedra Pragmatyki Komunikacyjnej i Akwizycji Języka jest organizatorem międzynarodowych konferencji:

    Cykliczne międzynarodowe interdyscyplinarne konferencje naukowe Leksyka w komunikacji językowej (I – Łączyno, 1998, II – Stawiska, 2001, III – Jastrzębia Góra – 2008). Ideą tych konferencji jest prezentacja zainteresowań i osiągnięć badawczych jej uczestników – przedstawicieli rożnych orientacji językowych: slawistów (polonistów, rusycystów i innych), anglistów, germanistów, romanistów itd., reprezentujących różne kierunki badawcze (literaturoznawstwo, glottodydaktyka, leksykologia, leksykografia, lingwistyka komunikacyjna itp.), a także socjologów, psychologów, semiotyków, kulturologów i matematyków. W konferencjach wzięło udział wielu naukowców z zagranicy (Belgia, Białoruś, Łotwa, Niemcy, Rosja, Ukraina) i z Polski. Poplonem tych konferencji jest cykl wydawniczy: „Słowa, słowa, słowa”... w komunikacji językowej, red. M. Grabska, Gdańsk 2001, 2004, 2011.

    Celem Międzynarodowej Konferencji Naukowej „… IŻ SWÓJ JĘZYK MAJĄ” – W poszukiwaniu tożsamości językowej (2015, UG) było stworzenie nowego forum wymiany myśli pomiędzy naukowcami zajmującymi się zagadnieniami języka, kultury, tożsamości. Poszukiwanie najskuteczniejszych metod porozumiewania się związane jest dziś z uwzględnieniem bardzo szerokiej perspektywy zagadnień nie tylko językoznawczych, ale i psycholingwistycznych, socjologicznych, kulturowych, nieuchronnie prowadząc do pytania o tożsamość językową – zarówno indywidualną, jak i grupową, narodową. Język bowiem jest nie tylko narzędziem przekazu informacji, środkiem komunikowania, ale i spoiwem łączącym ludzi we wspólnoty. Dlatego spektrum zagadnień poruszonych w ramach konferencji jest bardzo szerokie, obejmuje m.in. takie zagadnienia jak: językowe determinanty konstruowania modelu świata, problemy tożsamości językowej mniejszości narodowych, tożsamość kulturowa i językowa jako wynik zachowania dziedzictwa przodków, kompetencja kulturowa w nauce języków obcych i inne. Plonem konferencji są dwa tomy monografii W poszukiwaniu tożsamości językowej... (tom I – red. Ż. Sładkiewicz i K. Wądołowska-Lesner; tom II – red. W. Stec i A. Hau). Kolejna edycja konferencji – październik 2017.

    Dr J. Mampe zainicjowała cykl konferencji naukowych „Socjolingwistyczne badania w teorii i praktyce”, celem którego jest dyskusja naukowa wokół  aktualnych problemów języka w dynamicznie zmieniającej się konfiguracji społecznej. Efektem spotkań są recenzowane monografie wieloautorskie „Socjolingwistyczne badania w teorii i praktyce” 1, 2, 3, 4 (2014-2016).

    Szeroko rozumianym zagadnieniom pragmatyki językowej poświęcony jest cykl Międzynarodowych Konferencji Naukowych Naukowa „Mowa. Człowiek. Świat: perswazja językowa w różnych dyskursach”, zainicjowany przez prof. UG dr hab. Ż. Sładkiewicz, dr A. Klimkiewicz i dr K. Wądołowską-Lesner. Pierwszą edycja odbyła się w maju 2016. Celem konferencji było stworzenie nowego forum wymiany doświadczeń pomiędzy naukowcami, których badania przyczyniają się do zgłębienia wiedzy o sposobach oddziaływania językowego w rożnych typach dyskursu: politycznym, medialnym, religijnym czy dydaktycznym, zarówno w przestrzeni komunikacji narodowej, jak i międzykulturowej. Novum niniejszego projektu stanowi wielokierunkowa analiza problemów ustalenia powinowactwa mentalnego użytkowników różnych języków w szerokim opracowaniu interdyscyplinarnym. Zwieńczeniem konferencji będzie recenzowana dwutomowa publikacja o charakterze monograficznym, której ukazanie się zaplanowano na rok 2017. Kolejna edycja konferencji została przewidziana w 2018 roku.

 

    W Katedrze były wielokrotnie prowadzone warsztaty i seminaria dla pracowników i studentów, na których naukowcy krajowi i zagraniczni przedstawiali istotne problemy lingwokulturowe, glottodydaktyczne, socjolingwistyczne, metodyczne itp. Katedra współpracuje z kilkoma ośrodkami akademickimi w kraju i zagranicą, organizuje praktyki językowe dla studentów w krajach rosyjskojęzycznych.

    Katedra organizuje cykliczne spotkania popularyzujące naukę języka rosyjskiego, z których najpoważniejsze to "Dyktando" i „Olimpiada”. Dyktando organizowane jest przez Katedrę Pragmatyki Komunikacji i Akwizycji Języka przy współpracy z Bałtyckim Federalnym Uniwersytetem im. Immanuela Kanta w Kaliningradzie i Rosyjskim Centrum Nauki i Kultury w Gdańsku oraz przy znacznym poparciu Władz Dziekańskich i Rektoratu. "Dyktando" stało się już znaną imprezą cykliczną, która przyczynia się do promowania Filologii Rosyjskiej i Rosjoznawstwa wśród licealistów. Konkurs i imprezy towarzyszące (filmy, występy artystyczne) służą też poznawaniu piękna języka rosyjskiego oraz kultury rosyjskiej. W pierszej edycji Dyktanda wzięło udział 60 uczniów trójmiejskich szkół licealnych. Od tego czasu znacznie wzrosła liczba zainteresowanych Dyktandem Uczestników. W  roku 2016, podczas jubileuszowej, 10 edycji Dyktanda, było ich ponad 200. Nagrody są imponujące. Laureatom Dyktanda Bałtycki Federalny Uniwersytet im. Immanuela Kanta funduje kilkudniowy, atrakcyjny pobyt w Kaliningradzie.

    W 2012 roku odbyła się pierwsza edycja Międzynarodowej Olimpiady „Języka rosyjskiego, literatury i kultury Rosji”, która była organizowana przez Bałtycki Federalny Uniwersytet im. Immanuela Kanta w Kaliningradzie. Koordynacją prac organizacyjnych z ramienia UG jest dr K. Wądołowska-Lesner. Olimpiada jest prowadzona co roku drogą elektroniczną, a bierze w niej udział 250 studentów europejskich uniwersytetów. Finał Olimpiady odbywa się w Kaliningradzie. Nasi studenci regularnie są laureatami Olimpiady.

Pod auspicjami Katedry prężnie działają trzy pracownie naukowo-badawcze: Pracownia Badań Nad Potocznym Językiem Rosyjskim (kierownik – prof. UG, dr hab. Ż. Sładkiewicz); Pracownia Badań Nad Socjolingwistycznymi Aspektami Języka (kierownik – dr J. Mampe); Pracownia Badań Nad Akwizycją i Nauczaniem Języków Obcych (kierownik – dr J. Mampe) oraz studenckie koło naukowe „Łomonosow” (opiekun – dr J. Mampe).

    Studencki zespół wokalno-muzyczny „Czarny Kot”, prowadzony przez dr Tatianę Kopac, zadziwia nas swoimi talentami podczas rozmaitych imprez instytutowych i uczelnianych – dyktanda, jubileuszy pracowików, festywalu nauki; występu zespołu również cieszą się sukcesem za granicą (w Rosji).

 

    Specjalizacja nauczycielska (specjalność – nauczyciel języka rosyjskiego) przygotowuje studenta do wykonywania zawodu nauczyciela w zakresie specjalności głównej oraz specjalności dodatkowej zgodnie ze jej standardami kształcenia. Specjalność obejmuje kształcenie pedagogiczne, psychologiczne, metodyczne. W ramach specjalności student odbywa praktykę pedagogiczną i seminarium dyplomowe.

Co daje specjalizacja nauczycielska?

Przygotowanie zawodowe

Poszerzenie obszaru wiedzy

Uzyskanie uprawnień państwowych (ministerialnych) do wykonywania zawodu nauczyciela.

 

    Katedra Pragmatyki Komunikacji i Akwizycji języka nawiązała współpracę z kilkoma wydawnictwami: Edgard, Langenscheidt, REA, WSiP, Wydawnictwo Naukowe PWN, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, które m.in. ufundowały nagrody dla laureatów konkursu Dyktando. Ponadto Katedra współpracuje z wieloma szkołami. W ramach organizacji semestralnych praktyk pedagogicznych współpracujemy z IX LO w Gdyni, VIII LO w Gdańsku, ZOSS w Gdańsku, natomiast w ramach organizacji miesięcznych praktyk pedagogicznych ze szkołami z całej Polski.

 
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Joanna Mampe
Treść wprowadzona przez: Joanna Mampe
Ostatnia modyfikacja: pon., 12.12.2016 r., 19:55
Data publikacji: pon., 12.12.2016 r., 19:55