Nazwy geograficzne | Wydział Filologiczny

Jaką formę ma celownik nazwy miasta „Mińsk Mazowiecki”: „Mińskowi Mazowieckiemu” czy „Mińsku Mazowieckiemu”?

Poprawna forma celownika nazwy tego miasta brzmi: Mińskowi Mazowieckiemu.

Pierwsza część nazwy odmienia się według paradygmatu rzeczownikowego męskiego, a druga – według paradygmatu przymiotnikowego. W celowniku liczby pojedynczej rzeczowników rodzaju męskiego dominuje końcówka ‑owi, a końcówkę ‑u przybiera tylko kilkanaście rzeczowników, m.in. Bogu, bratu, chłopcu, chłopu, człeku, diabłu, katu, kotu, księciu, księdzu, lwu, ojcu, popu, psu, światu. Spośród nazw miejscowości końcówkę tę przyjmują – wariantywnie – niektóre nazwy miast zakończone na ‑ów lub ‑ew, ale tylko po przyimku ku, np. ku Krakowu (częściej: ku Krakowowi), ku Tarnowu (częściej: ku Tarnowowi), ku Ostrowu (częściej: ku Ostrowowi), ku Tczewu (częściej: ku Tczewowi), ku Sochaczewu (częściej: ku Sochaczewowi). Nazwa Mińsk Mazowiecki nie należy do tej grupy.

Dorota Rutkowska
Ewa Rogowska-Cybulska
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: ndz., 10.07.2016 r., 15:08
Data publikacji: pt., 08.07.2016 r., 13:33

Jak lepiej zapisać: „Zatoka Tallińska i Fińska” czy „zatoka Tallińska i Fińska”?

Jeśli leksem zatoka używany jest jako termin geograficzny, należy zapisać go małą literą (zasada [127] Słownika ortograficznego PWN), jeśli zaś jest częścią dwuczłonowej nazwy geograficznej, w której drugi człon jest rzeczownikiem w dopełniaczu lub przymiotnikiem w mianowniku, to należy zapisać go wielką literą (zasada [81]). W wypadku wyliczenia nazw geograficznych zawierających ten sam człon początkowy należy ten człon powtórzyć: Zatoka TallińskaZatoka Fińska.

Elżbieta Benkowska
Ewa Rogowska-Cybulska

 

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: sob., 18.06.2016 r., 2:18
Data publikacji: sob., 18.06.2016 r., 2:18

Jak piszemy „WZGÓRZE TUMSKIE”?

Słownik ortograficzny PWN rejestruje przymiotnik tumski (od: tum ‘średniowieczny kościół katedralny lub kolegiata’) i przytacza następujące przykłady: zabytki tumskie oraz Ostrów Tumski (we Wrocławiu i Poznaniu). Można więc wysnuć wniosek, że jeśli mówimy o wzgórzu, na którym znajduje się średniowieczna kolegiata, należy zapisać je wzgórze tumskie. Wyjątkiem jednak będzie tu nazwa własna wzniesienia znajdującego się na terenie miasta Płocka, która brzmi właśnie Wzgórze Tumskie. W tym wypadku obowiązuje zapis wielkimi literami i taka też forma jest powszechnie stosowana (por. serwis internetowy miasta Płocka).

Magdalena Buchowska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: sob., 18.06.2016 r., 2:17
Data publikacji: sob., 18.06.2016 r., 2:17

Jak piszemy „p/Puszcza Zielona”?

Poprawna forma zapisu to Puszcza Zielona. Reguła zawarta w Wielkim słowniku ortograficznym PWN pod red. prof. E. Polańskiego mówi, że jeśli nazwa geograficzna lub miejscowa składa się z dwu członów i człon drugi jest rzeczownikiem w dopełniaczu albo przymiotnikiem w mianowniku, oba człony pisze się wielką literą. W przytoczonej nazwie drugi człon – Zielona – jest przymiotnikiem w mianowniku, dlatego całość należy zapisać wielkimi literami.

Anna Nadrowska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: sob., 18.06.2016 r., 2:16
Data publikacji: sob., 18.06.2016 r., 2:16

Jak piszemy „p/Puszcza Darżlubska”?

Zgodnie z zasadami pisowni dwuczłonowych nazw geograficznych, jeśli drugi człon takiej nazwy jest przymiotnikiem w mianowniku bądź rzeczownikiem w dopełniaczu, to oba człony należy zapisać wielką literą. Ponieważ drugi człon nazwy omawianej nazwy własnej stanowi przymiotnik w mianowniku, poprawny jest zapis Puszcza Darżlubska. Wyraz puszcza zapisalibyśmy małą literą, gdyby drugi człon był rzeczownikiem w mianowniku, jak to ma miejsce w wypadku takich nazw geograficznych jak m.in. półwysep Hel bądź wyspa Uznam.

Malwina Talaśka

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: sob., 18.06.2016 r., 2:16
Data publikacji: sob., 18.06.2016 r., 2:16

Jak piszemy „j/Jezioro Mausz”?

Zasady pisowni polskiej mówią, że w dwuczłonowych nazwach geograficznych, gdy drugi człon jest rzeczownikiem w mianowniku, piszemy go wielką literą, natomiast człon pierwszy – małą. Poprawna jest zatem pisownia: jezioro Mausz.

Magda Nasiłowska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: sob., 18.06.2016 r., 2:15
Data publikacji: sob., 18.06.2016 r., 2:15

Dlaczego w nazwie „Bielsko-Biała” stosujemy łącznik, a w nazwie „Biała Podlaska” – nie?

Jak podaje Wielki słownik ortograficzny PWN z 2016 roku, łącznik stosujemy, gdy „nazwa miejscowa składa się z dwu lub więcej członów rzeczownikowych, które wspólnie identyfikują jednostkę administracyjną lub/i geograficzną, a więc miejscowość lub jej część”. W przypadku nazwy Bielsko-Biała należy zastosować łącznik, ponieważ mamy tu do czynienia z dwoma członami rzeczownikowymi. Z kolei nazwa Biała Podlaska składa się z dwóch członów przymiotnikowych, z których pierwszy jest nadrzędny wobec drugiego i pełni funkcję rzeczownika. Dwuczłonowe nazwy miejscowe z członem podrzędnym przymiotnikowym piszemy bez łącznika, np. Gorzów Wielkopolski, Ostrów Mazowiecka, Dąbrowska Górnicza, Biała Piska. Tak też – bez łącznika – piszemy Biała Podlaska.

Dorota Raczkiewicz

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: czw., 02.06.2016 r., 10:21
Data publikacji: czw., 02.06.2016 r., 10:21

Czy forma „w Prusiech” jest poprawna?

Forma w Prusiech była używana w staropolszczyźnie, a we współczesnej polszczyźnie należy ją uznać za archaizm fleksyjny. Neutralną formą miejscownika rzeczownika Prusy jest (w) Prusach, a formy (w) Prusiech możemy użyć tylko w celach stylizacyjnych. Końcówka miejscownika liczby mnogiej ‑ech ma neutralny charakter we współczesnej polszczyźnie tylko w wyrażeniach w Węgrzech, we Włoszechw Niemczech, w tekstach modlitewnych używana jest też forma w niebiesiech, pozostałe rzeczowniki pospolite i nazwy własne przyjmują w mianowniku końcówkę ‑ach.

Dominika Wyczling
Ewa Rogowska-Cybulska
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: czw., 12.05.2016 r., 22:28
Data publikacji: czw., 12.05.2016 r., 22:28

Jak piszemy „p/Półwysep Krymski”?

Zgodnie z zasadami pisowni w dwuczłonowych nazwach geograficznych, gdy drugi człon jest rzeczownikiem w dopełniaczu (np. Góra Kościuszki, Morze Barentsa, Półwysep Melville’a) lub przymiotnikiem w mianowniku (np. Góry Stołowe, Morze Japońskie, Półwysep Bałkański), oba człony piszemy wielką literą. W wypadku Półwyspu Krymskiego drugi człon nazwy jest przymiotnikiem w mianowniku, zatem oba człony należy zapisywać wielką literą.

Dorota Raczkiewicz

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: pt., 06.05.2016 r., 22:41
Data publikacji: pt., 06.05.2016 r., 22:41

Jak piszemy „j/Jezioro Białe”?

Jak podają Zasady pisowni i interpunkcji, w dwuczłonowych nazwach geograficznych, w których człon drugi jest – jak w tym wypadku – przymiotnikiem w mianowniku, oba człony pisze się wielką literą (Wielki słownik ortograficzny, red. E. Polański, PWN, Warszawa 2006, s. 48). Poprawny jest więc zapis: Jezioro Białe.

Katarzyna Bliźniewska

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Treść wprowadzona przez: Katarzyna Kręglewska-Powązka
Ostatnia modyfikacja: pt., 06.05.2016 r., 11:30
Data publikacji: pt., 06.05.2016 r., 11:30

Strony